نسخه شماره 2317 - 1388/12/27 -

  يادي از اهل قلمي که امسال آخرين سال زندگي شان شد 

سال  1388 آخرين نفس هايش را مي کشد; مثل خيلي ها که در اين سال، آخرين نفس هاي شان را کشيدند و اين سال، آخرين سال زندگي شان شد.
به گزارش ايسنا، امسال دنياي ادبيات ايران هم چهره هايي را از دست داد; از پيشکوت هايي چون بيژن ترقي، رضا سيدحسيني، محمدامين رياحي، محمد حقوقي، مهدي آذريزدي، اسماعيل فصيح، مهدي سحابي،  محمود شاهرخي، خسرو فرشيدورد،  محمد ايوبي و جعفر کوش آبادي گرفته تا برخي چهره هاي جوان.
نخستين خبر درگذشت به مسعود شکوئي - شاعر، نويسنده و پژوهشگر - متعلق بود که 25 فروردين ماه به دليل ايست قلبي در منزل خود و در حين انجام مطالعه دار فاني را وداع گفت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) به خاک سپرده شد.  شکوئي علاوه بر نگارش چندين مجموعه شعر و رمان، به عنوان نويسنده و پژوهشگر در حوزه هاي مختلف فعاليت مي کرد و چندين فيلم نامه نوشته است. از فعاليت هاي او به تدريس در دانشگاه هاي کشور از جمله دانشگاه شهيد بهشتي و چاپ مقالات و کتاب هايي چون «طالع بازيافته» (رمان) و «سفر با شاعر» مي توان اشاره کرد.
اما ارديبهشت ماه با درگذشت بيژن ترقي، رضا سيدحسيني، غلامرضا صديق غريب و محمدامين رياحي همراه بود. بيژن ترقي در سن 80سالگي از دنيا رفت. اين ترانه سراي پيشکسوت که مدت ها بود از بيماري رنج مي برد، پنجم ارديبهشت ماه در منزلش درگذشت و در کنار همکاران قديمي اش علي تجويدي و پرويز ياحقي در قطعه هنرمندان بهشت  زهرا (س) آرام گرفت.
بيژن ترقي متولد  1308 بود و از ترانه هايش به برگ خزان، آتش کاروان، تک درخت، طاووس و سايه مي توان اشاره کرد.
ترقي فعاليت ادبي خود را با استاداني چون ملک الشعراي بهار، اميري فيروزکوهي، نيما يوشيج و شهريار آغاز کرده بود و با هنرمندان و آهنگسازان نامي روزگار خود چون ابوالحسن صبا، رضا محجوبي، علي تجويدي، داريوش رفيعي و پرويز ياحقي همکاري نزديک داشت.
عزيز دولت آبادي متخلص به درويش دهم ارديبهشت ماه در سن 87سالگي درگذشت و در مقره الشعراي تبريز به خاک سپرده شد.  دولت آبادي متولد سال 1301 در تبريز بود و دکتري زبان و ادبيات فارسي داشت.  او به جز انتشار شعرهايش، چند ديوان را نيز تصحيح و منتشر کرده بود. رضا سيدحسيني هم در سن 83سالگي دنياي ترجمه و ادبيات را تنها گذاشت. اين مترجم پيشکسوت 11 ارديبهشت ماه در بيمارستان ايرانمهر از دنيا رفت و در قطعه 88 هنرمندان در کنار بيژن ترقي به خاک سپرده شد. رضا سيدحسيني 22 مهرماه سال 1305 در اردبيل به دنيا آمد. ديپلم ارتباطات گرفت و سپس در فرانسه، در مدرسه عالي ارتباطات به تحصيل مشغول شد. او کار ترجمه را از سن 16، 17سالگي با ترجمه از ترکي قفقازي و ترکي استانبولي شروع کرد و پس از آن، به ترجمه از زبان فرانسه پرداخت.
«مکتب هاي ادبي»، «روياي عشق» از ماکسيم گورکي، «لايم لايت» اثر چارلي چاپلين، «طاعون» آلبر کامو، «آخرين اشعار ناظم حکمت»، «ضدخاطرات» و «اميد» آندره مالرو، «در دفاع از روشنفکران» ژان پل سارتر و «آبروباخته»ي جک لندن، از جمله آثار اين مترجم پيشکسوت اند.
غلامرضا صديق غريب - شاعر و نويسنده - 12 ارديبهشت ماه در سن 83سالگي درگذشت و در آرامگاه سرايندگان در محوطه آرامگاه فردوسي به خاک سپرده شد.
صديق غريب از شاعران خراسان بود و از آثارش به «اخوانيه اي از مهدي اخوان ثالث و غلامرضا صديق» و کتاب «آبشار طلا» که آخرين اثرش است، مي توان اشاره کرد. محمدامين  رياحي 25 ارديبهشت ماه بر اثر کهولت سن و بيماري در بيمارستاني در تهران در سن 86سالگي از دنيا رفت و در قطعه نام آوران در کنار افرادي چون علي اصغر خبره زاده، مسعود آذرنوش، احمد بورقاني و حسن ملک شاهي به خاک سپرده شد.  رياحي سال 1302 در خوي متولد شد. او از شاگردان ملک الشعراي بهار بود که رساله دکتري خود را در رشته زبان و ادبيات فارسي با عنوان «تصحيح متن مرصاد العباد» زير نظر بديع الزمان فروزانفر به انجام رساند.
سال ها رياست بنياد شاهنامه را بر عهده داشت و با کساني از جمله مجتبي مينوي، عباس زرياب خويي و احمد تفضلي همکار بود.
رياحي در طول فعاليت هاي علمي و فرهنگي اش مسووليت هاي متعددي را برعهده داشت که مهم ترين آن ها عبارت اند از: رايزني فرهنگي ايران در ترکيه، وزير آموزش و پرورش، مسوول کتابخانه هاي کل کشور و مسوول رسيدگي به کتاب هاي درسي دانش آموزان.
او با نوشتن مقاله «تربت شمس تبريزي کجاست؟»، جهانيان را با گنج نهفته در شهر خوي آشنا کرد.
همچنين «تاريخ خوي»، «سرچشمه هاي فردوسي شناسي»، تصحيح «عالم آراي نادري» و چاپ ديوان رشيد ياسمي از فعاليت هاي رياحي هستند که شعر هم مي گفت.  تيرماه هم با رفتن محمد حقوقي، مهدي آذريزدي و اسماعيل فصيح همراه شد.  محمد حقوقي در سن 72سالگي از دنيا رفت. اين شاعر و منتقد پيشکسوت که در تهران سکونت داشت، هشتم تيرماه در بيمارستان خورشيد اصفهان درگذشت و در زادگاهش در قطعه نام آوران باغ رضوان اصفهان در خاک آرام گرفت.
محمد حقوقي متولد سال 1316 در اصفهان بود. دوره آموزش هاي دبستاني و دبيرستاني را در زادگاهش به پايان رساند. پيش از اين که به تهران بيايد، تنها دو کتاب شعر با نام «زوايا و مدارات» و «فصل هاي زمستاني» را در اصفهان چاپ کرده بود و نه تنها به عنوان شاعر، که به عنوان منتقد هم، همراه با چاپ مقاله ها و نقدهايي در «جنگ اصفهان»، مجله «آرش» و مطبوعات مختلف مشهور شده بود; اما آن چه او را بيش از پيش شناساند، انتشار کتاب «شعر نو از آغاز تا امروز» بود.
آثاري از جمله دفترهاي شعر: «گنجشک ها و گيلاس ها» (شعرهاي عاشقانه)، «زوايا و مدارات»، «فصل هاي زمستاني»، «شرقي ها»، «با شب با زخم با گرگ»، «گريزهاي ناگريز»، «خروس هزاريال»، «سطح هاي شعر در سطرهاي نثر» و «از صدا تا سکوت» (لاک پشت ها)، و نيز «شعر و شاعران» ( بررسي و تحقيقي درباره شعر شاعران معاصر) از او به جا مانده اند.
مهدي آذريزدي که همه او را با «قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب» مي شناسند، 18 تيرماه در سن 87سالگي در بيمارستان آتيه تهران از دنيا رفت و در خاک زادگاهش در حسينيه خرمشاه يزد آرام گرفت. مهدي آذريزدي به گواه شناسنامه متولد سال 1301 در خرمشاه يزد بود. آثاري از جمله «قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب»، «قصه هاي تازه از کتاب هاي کهن»، «گربه ناقلا»، «گربه تنبل»، «مثنوي» (براي بچه ها)، «مجموعه قصه هاي ساده» و تصحيح «مثنوي» مولوي (براي بزرگسالان) از او به يادگار مانده اند. اسماعيل فصيح 25 تيرماه در سن 75 سالگي در بيمارستان شرکت نفت درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) آرام گرفت.
فصيح دوم اسفندماه سال 1313 در محله درخونگاه تهران (شهيد اکبرنژاد فعلي - نزديک بازار تهران) متولد شد. او در سال 1359 با سمت استاديار دانشکده نفت آبادان بازنشسته شد.
از آثار او اين عنوان ها هستند: رمان هاي «شراب خام»، «دل کور»، «داستان جاويد»، «ثريا در اغما»، «درد سياوش»، «زمستان 62»، «فرار فروهر» و «بازگشت به درخونگاه»; مجموعه هاي داستان «خاک آشنا»، «ديدار در هند»، «عقد و داستان هاي ديگر» و «نمادهاي مشوش» و ترجمه هاي «وضعيت آخر»، «بازي ها»،  «استادان داستان»، «رستم نامه» و «خودشناسي به روش يونگ».
محمد شيرواني - مصحح، محقق و کتابدار - ديگر چهره اي بود که در تيرماه درگذشت.
شيرواني در سن 84سالگي از دنيا رفت و خبر درگذشتش مدتي بعد انتشار يافت.
علي نجفي - شاعر نيشابوري - 18 مردادماه به علت سکته قلبي از دنيا رفت و پيکر او در قبرستان فرمک در کنار يغما به خاک سپرده شد.
از علي نجفي متولد سال 1343، پيش تر، مجموعه «ضرب المثل هاي نيشابور» منتشر شده بود. شعرهاي او نيز در نشريه ها انتشار يافته بود.
مهدي اباسلط - نويسنده و فيلم ساز جوان - 20 مردادماه بر اثر ايست قلبي درگذشت.
اباسلط متولد 28 آذرماه سال 1360 و دانش آموخته سينما بود و از جمله آثار او به فيلم هاي «خنگ آباد» و «مسعود کيميايي عاشق» مي توان اشاره کرد. نمايش نامه «سادگي منو ببخش کيارستمي» او هم چندي پيش منتشر شد. عبدالحسين شريفيان - مترجم و داستان نويس - 26 مردادماه در سن 83سالگي در بيمارستان کسري درگذشت. شريفيان متولد سال 1305 در بوشهر بود و از او حدود 50 کتاب ترجمه و هشت يا نه داستان کوتاه به چاپ رسيده است.  از جمله  ترجمه هايي که از اين مترجم منتشر شده اند، به اين آثار مي توان اشاره کرد: «اساطير جهان: داستان ها و حماسه ها» دانا روزنبرگ، «ايزابل»، «سمفوني کليسايي» و «سرداب هاي واتيکان» آندره پل گيوم ژيد، «خوشه هاي خشم» جان ارنست اشتاين بک، «سرزمين نابينايان» و «ماشين زمان» هربرت جورج ولز و «دميان» هرمان هسه.  همايون صنعتي زاده چهارم شهريورماه امسال پس از يک دوره بيماري درگذشت و در شهر لاله زار بردسير کرمان به خاک سپرده شد.
او متولد سال 1304 در تهران و پدرش از اولين نويسندگان رمان ايراني بود. همچنين بنيان گذار چاپخانه افست در ايران، کاغذ پارس و مدير انتشارات فرانکلين بود.
«تاريخ کيش زرتشت»، «چکيده تاريخ کيش زرتشت» و «پس از اسکندر گجسته» از مري بويس، «جغرافياي تاريخي ايران» ويلهلم بارتولد، «جغرافياي استرابو، سرزمين زير فرمان هخامنشيان»، «تاريخ سومر» ادوارد وولي، «ايران در شرق باستان» ارنست هرتسفلد، «علم در ايران باستان»، مجموعه مقالات، «تاريخ هند» روميلا تاپار و پرسيوال اسپير، «تاثير علم بر انديشه» (رابطه علم و دين) ريچارد فاينمن و «جغرافياي اداري هخامنشي» آرنولد توين بي از جمله آثار منتشرشده همايون صنعتي زاده هستند.
غلامحسين مرز آبادي - استاد زبان و ادبيات فارسي - 15 مهرماه در سن 88سالگي در منزلش از دنيا رفت و روز پنج شنبه (16 مهرماه) در قطعه نام آوران بهشت زهرا (س) به خاک سپرده شد.
غلامحسين مرزآبادي متولد سوم دي ماه سال 1310 در تبريز، استاد بازنشسته از دانشگاه تبريز بود و در سال 67 از طرف دانشگاه آزاد اسلامي تهران مرکز دعوت به کار شد. او همچنين در دانشگاه هاي ديگري از جمله دانشگاه امام علي(ع) و دانشگاه جامع علمي کاربردي به تدريس درس هاي نقد ادبي، تاريخ ادبيات و مکتب هاي ادبي پرداخت.
«سابقه زبان دري در آذربايجان» به همراه مقاله هاي متعددي درباره ادبيات از جمله آثار منتشرشده اوست.
مهدي سحابي - مترجم، نقاش و داستان نويس - 18 آبان ماه در سن 66سالگي بر اثر سکته در پاريس از دنيا رفت و در قطعه هنرمندان در کنار افرادي همچون خسرو شکيبايي و امير قويدل آرام گرفت.
سحابي که همگان او را با ترجمه اثر معروف مارسل پروست يعني رمان هشت جلدي «در جست وجوي زمان ازدست رفته»  مي شناسند، متولد سال 1322 در قزوين بود. پس از طي دوره دبيرستان در شهر تهران و ورود به دانشکده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران در رشته نقاشي، با گذشت مدتي، تحصيل را نيمه کاره رها کرد و براي تحصيل در رشته کارگرداني سينما به ايتاليا رفت. تسلط او به زبان هاي ايتاليايي، فرانسوي و انگليسي سبب شده بود که نويسندگان متفاوتي را به ايراني ها معرفي کند.  «ديويد کاپرفيلد» چارلز ديکنز، «بارون درخت نشين» ايتالو کالوينو، «انقلاب مکزيک» ماريو دميکلي، «مرگ آرتيو کروز» کارلوس فوئنتس، «در جست وجوي زمان از دست رفته» و «خوشي ها و روزها»ي مارسل پروست، «همه مي ميرند» سيمون دوبووار، «مزدک» موريس شيماسکو، «تقسيم» پيرو کيارا، «کوه خدا»ي اري دکوما، «تربيت احساسات» گوستاو فلوبر و «مرگ قسطي» فردينان سلين از جمله آثاري هستند که در کارنامه ترجمه سحابي به ثبت رسيده اند.
او همچنين در حوزه تاليف آثاري را خلق کرده است که رمان هاي «ناگهان سيلاب» و «پيچک کاغذي» به همراه مجموعه داستان «خيابان مارگوتا شماره 110» از جمله آن ها هستند.


نسخه چاپي ارسال به دوستان