نسخه شماره 2101 - 1388/03/30 -

 آسيب شناسي برنامه پنجم توسعه در مرکز پژوهش هاي مجلس  

دفتر مطالعات برنامه و بودجه اين مرکز با بيان اين مطلب که آسيب شناسي از زواياي مختلفي قابل طرح و به روش هاي مختلفي قابل انجام است، افزود: به استناد مصاحبه با کارشناسان حوزه برنامه هاي توسعه و انجام مطالعات کتابخانه اي، آسيب هاي فرايند برنامه ريزي در 4 دسته بدين شرح طبقه بندي شده است:
1-  ايرادات مربوط به شروط صفر يا پيش نيازهاي برنامه ريزي،
2-  ايرادات مربوط به فرايند برنامه ريزي،
3- ايرادات مربوط به محتواي برنامه،
4- ايرادات مربوط به اجراي برنامه.
به گزارش ايلنا، مرکز پژوهش ها افزود: يکي از مشکلاتي که برنامه هاي توسعه کشور همواره با آن مواجه بوده اند، عدم توجه کافي به شرايط حاکم بر محيط برنامه ريزي در مراحل تدوين و اجراي آنها بوده است. فرايند برنامه ريزي، اجرا و نظارت بر برنامه ها همواره در دل محيطي شکل مي گيرند که از آن به عنوان «شرايط محيطي حاکم بر برنامه هاي توسعه در کشور» ياد شده است. اين شرايط که بعضا تحت عناويني چون «شروط صفر برنامه» يا «پيش نيازهاي برنامه ريزي» از آنها ياد شده است، شامل مواردي چون فقدان فهم مشترک در سطح مفاهيم توسعه، فقدان نظام آماري قابل اطمينان و اثربخش، فقدان ساختار سياسي و اجتماعي اصلاح شده حاکم بر برنامه ها و عدم هماهنگي هاي قانوني لازم ما بين آنهاست.
دسته دوم آسيب ها، معطوف به مشکلات و نواقص فرايند برنامه ريزي است زيرا هر برنامه اي با توجه به اهداف از پيش تعيين شده خود، فرايند بخصوصي را براي تدوين و تکميل طي مي کند. در کشور ما سياست هاي کلي برنامه هاي توسعه از سوي مقام معظم رهبري پس از مشورت با مجمع تشخيص مصلحت نظام تهيه و به دولت به عنوان مجري برنامه هاي توسعه ابلاغ مي شود. از سوي ديگر وزارتخانه ها و دستگاه هاي دولتي نيز نيازها، برنامه ها و پيشنهادهاي خود را براي يک دوره پنج ساله تدوين کرده و به منظور تلفيق به معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري (سازمان مديريت و برنامه ريزي سابق) ارسال مي کنند. اين نهاد نيز پس از تلفيق، آن را براي تصويب نهايي در اختيار مجلس شوراي اسلامي قرار مي دهد. البته در مجلس شوراي اسلامي نيز بخش هاي مختلف برنامه ابتدا در کميسيون هاي تخصصي و سپس در کميسيون تلفيق مورد بررسي و بازبيني قرار مي گيرد. اين فرآيند که توسط چرخه عظيمي شامل رهبري، مجمع تشخيص مصلحت، دولت و مجلس طي مي شود، داراي ضرورياتي است که عدم رعايت آنها سبب بروز برخي از مشکلات خواهد شد.
دسته سوم آسيب ها، بعد از فرايند تدوين و در محتواي برنامه قابل بررسي هستند. در اين بخش، محتواي برنامه مورد بررسي و مميزي قرار گرفته و برنامه هاي تدوين شده از حيث محتوا و همخواني با اولويت هاي کشور، ميزان عملياتي بودن و مواردي از قبيل مورد بررسي قرار مي گيرند.
دسته چهارم آسيب ها نيز معطوف به حوزه اجراست; آسيب هايي که در واقع نشات گرفته از مراحل قبلند اما خود را در مرحله اجرا به نمايش مي گذارند.


نسخه چاپي ارسال به دوستان