نسخه شماره 4163 - 1395/08/01 -

 چهره‌ها 

1 آبان‌؛ به ياد سيد مصطفي خميني

مورد وثوق امام (ره)

سيدمصطفي خميني، اولين فرزند امام خميني در 21 آذر 1309 ديده به جهان گشود. او از همان سنين کودکي تحت تأثير محيط زندگي خانوادگي خود که به طور کامل مذهبي و علمي بود، رشد کرد و تحصيل را از مکتبخانه‏هاي محلي شروع کرد و پس از فراگيري آموزشهاي دورة ابتدايي در مدارس دولتي، به حوزة علمية قم وارد شد و به فراگيري علوم و تحصيلات حوزوي پرداخت. ديري نگذشت که نبوغ خود را در حوزه علمية قم نشان داد و از اقران خود پيشي گرفت. او به زودي پله‏هاي ترقي را پيمود و پس از گذراندن دوره‏هاي مقدماتي، سطح و خارج در 27 سالگي به درجة اجتهاد نايل آمد. او در کنار تحصيل و تدريس، تأليف را نيز شروع کرد که تا پايان حياتش هيچ گاه متوقف نگرديد و آثار متعددي را به يادگار گذاشته‏اند.

در زمان تولد وي، خانواده امام‌خميني(س) در يک خانة اجاره‏اي در محله الونديه نزديک محله عشقعلي در قم زندگي مي‏کردند. سيد مصطفي ديرتر از حدّ معمول زبان باز کرد. به طوري که تا چهار سالگي فقط چند کلمه را مي‏توانست بگويد؛ اما ديري نگذشت، او را به مکتبخانه‏اي در نزديکي منزلشان گذاشتند و اين اقدام تأثير زيادي در حرف زدن وي بر جاي گذاشت و نگراني موجود در اين زمينه رفع شد. امام‌خميني(س) از سنين کودکي تا جواني و حتي بعد از آن بر تحصيل، رفت و آمدها و دوستان سيد‌مصطفي نظارت دقيق داشتند. امام خميني(س) به دو موضوع نظم و جديّت در سيد مصطفي، بويژه در تحصيل، تأکيد خاصي داشتند. سيد مصطفي زماني که امام در سال 1342 دستگير شدند، تمام تلاش خود را براي آزادي ايشان به کار بست. با مراجع و روحانيون مشورت کرد و سعي کرد که آنها ساکت ننشينند، تا شايد واکنش گستردة روحانيون و مردم، رژيم را به تسليم وادارد. مصطفي، امين و مورد وثوق امام بود. محرمانه‏ترين پيامها از طريق او به امام مي‏رسيد و يا پيامهايي از طريق او به ديگران انتقال مي‏يافت. زماني که امام در سال 1342 در قيطريه تهران تحت نظر بودند، تنها رابط مشخص و مجاز ايشان مصطفي بود. پس از آزادي امام و بازگشت به قم در فروردين 1343 نيز همراه امام بود. در زمان تبعيد امام به ترکيه نيز، پس از آزاديشان از زندان به وي پيوست و در آنجا مراقب سلامتي و تغذيه او بود. در عراق بيش از هرجا و زمان ديگر احساس مسئوليت مي‏کرد و سعي مي‏کرد که ايشان را تنها نگذارد. امام‌خميني(س) از نظر علمي جايگاه ويژه‏اي براي سيد مصطفي قائل بودند. در مورد جلسات درس و بحث مصطفي با امام در نجف، حجت‏الاسلام اسماعيل فردوسي‏پور که از ناظرين امر بود، چنين مي‏گويد: «در جلسات درس، وقتي بحث علمي به ميان مي‏آمد، يکه‏تاز ميدان بود؛ بسيار خوب بحث و مطلب را قاطع ادا مي‏کرد؛ در درس حضرت امام يکي از مستشکلان بود؛ معمولاً در جلسات درس خارج نجف، اينطور مرسوم بود که اگر مستشکل نمي‏توانست حرف خود را خوب بيان کند يا حرف درستي براي زدن نداشت يا به هر صورت، خودش يا حرفش براي استاد جاذبه‏اي نداشت، استاد به حرفش گوش نمي‏داد؛ اما حاج آقامصطفي شخصيتي بود که وقتي شروع به صحبت مي‏کرد، امام تا پايان حرفهاي او را گوش مي‏دادند، بعد هم با کمال دقت به او جواب مي‏دادند».

سيد مصطفي با تأثيرپذيري از محيط حوزة علميه قم و شخصيت و ديدگاههاي امام‌خميني(س)، به فعاليت‌هاي سياسي نيز روي آورد و با شروع نهضت امام خميني(س) به‌طور جدي وارد آن شد و در مقاطع مختلف نهضت در ايران، تبعيد در ترکيه و ادامة‌ تبعيد در عراق تا اول آبان 1356 که به صورت مشکوکي درگذشت؛ به فعاليتهاي‌سياسي خود ادامه داد و به عنوان يکي از ارکان نهضت اسلامي، فعاليتهاي دامنه‏داري را انجام داد.


نسخه چاپي ارسال به دوستان