نسخه شماره 4149 - 1395/07/11 -

 چهره‌ها 

11 مهر‌؛ به ياد بهروز ثروتيان

نظامي شناس

بهروز ثروتيان در روز يکشنبه، يازدهم مهرماهِ سال 1316 برابر با 3 اکتبر 1937 در مياندوآب متولّد شد. وي‌، استاد دانشگاه، نظامي‌شناس و پژوهشگر ادبي بود.

تا 24 سالگي ساکن مياندوآب بوده و با داشتن مدرک پنجم علمي به‌عنوان دبير رياضي به تدريس مشغول بوده‌است.در سال 1339 مدرک ششم علمي را با معدل 91/19 مي‌گيرد. در سال 1342 در کنکور سراسري شرکت کرده و همزمان در دو رشته زبان و ادبيات فارسي و فلسفه نفر اوّل مي‌شود. وي رشته زبان و ادبيات فارسي را براي ادامه تحصيل انتخاب مي‌کند.

در سال 1345 با معدل 18 نفر اوّل دانشگاه تبريز شناخته شده و مدال درجه يک علمي فرهنگ را دريافت مي‌کند.وي براي خدمت فرهنگي به مياندوآب مي‌رود. در سال 1351 دوره کارشناسي ارشد ادبيات را در تبريز به اتمام مي‌رساند. در سال 1354 نيز دکتري ادبيات را از دانشگاه تهران مي‌گيرد و در دانشگاه استخدام مي‌شود. در سال 1358 از دانشگاه تبريز بازنشسته شده و از سال 1365 تا 1382 با دانشگاه آزاد اسلامي واحد کرج همکاري داشته‌است. پس از آن تا زمان فوت به تصحيح غزليّات حافظ و کار بر روي تفسير صفي عليشاه مشغول بوده‌است و آثار ماندگار ديگري نيز برجاي گذاشته‌است. ثروتيان، با آن‌که پيش از اين‌ها فعاليّت خود را از محافل فرهنگي آغاز کرده‌است، امّا نخستين کتاب او در ابتداي دهه 1350 منتشر شده‌است که «بررسي فرّ در شاهنامه فردوسي» نام دارد و انتشار چاپ نخست آن را انتشارات مؤسسه تاريخ و فرهنگ ايران در سال 1350 به‌عهده داشته‌است. تحقيقات از او در حوزه نظامي‌شناسي منتشر شده‌است.

«مخزن‌الاسرار»، «ليلي و مجنون»، «خسرو و شيرين»، «هفت پيکر»، «شرف‌نامه»، «اقبال‌نامه»، نقد و بررسي دستنويس‌ها و نسخ علمي «غزليات حافظ»، «شرح غزليات حافظ»، «فرهنگ اصطلاحات و تعريفات نفايس‌الفنون»، «بررسي فر در شاهنامه فردوسي»، «تصحيح جاودان خرد»، «پير طريقت گفت» (سخنان خواجه عبدالله انصاري)، «بيان در شعر فارسي»، «فن بيان در آفرينش خيال»، «الفبانامه فارسي براي بيگانگان به زبان اسپرانتو»، «روايات گهربار» (گزيده‌اي از تفسير کشف‌الاسرار)، «طنز و رمز در الهي‌نامه»، «خسرو و شيرين»، «ليلي و مجنون نظامي گنجه‌اي»، «گنج رازها» (بازنويسي و تلخيص مخزن‌الاسرار نظامي گنجه‌اي)، «آيينه اسکندر» (بازنويسي و تلخيص شرف‌نامه)، «اقبال اسکندري» (بازنويسي و تلخيص اقبال‌نامه)، «نقد آرزوها» (بازنويسي و تلخيص مثنوي الهي‌نامه)، «مرغان صحراي عشق» (بازنويسي و تلخيص منطق‌الطير)، «درخت طوبي»، «روياي عشق در مثنوي گل و نوروز»، «گزيده مخزن‌الاسرار»، «آيينه غيب نظامي گنجه‌اي در مثنوي مخزن الاسرار»، «سلام بر حيدر بابا»، «انديشه و هنر در شعر نيما يوشيج»، «قصه‌هاي خوب خوب: قصه‌هاي برگزيده کليله و دمنه به زبان ساده»، «انديشه‌هاي نظامي گنجه‌اي»، «سروده‌هاي بيگمان حافظ»، «صداي پاي آب» (نقد و بررسي اشعار سهراب سپهري)، «شرح و نقد غزليات شمس تبريزي»، «الفباي شکل خيال در مثنوي گل و نوروز»، «زن‍دگ‍ي و ش‍ع‍ر ع‍طار ن‍يش‍اب‍وري‌»، «حافظ غزللريني تورکجه يازسايدي»، «نامه‌هاي حافظ»، «بازنويسي و نقد المعجم في معايير اشعار العجم»، «راز عشق در ليلي و مجنون نظامي گنجه‌اي»،«شرح مخزن‌الاسرار نظامي گنجه‌اي»، «شرح راز منطق‌الطير عطار»، «شرح ساده گلشن راز»، «بشنو از ني» (شرح ساده مثنوي معنوي)، «شهريار ملک سخن با منظومه فارسي سلام بر حيدربابا»، «هفت افسانه خيال‌انگيز در هفت پيکر نظامي گنجه‌اي»، «علي (ع) در تفسير کشف‌الاسرار ميبدي»، «ديوان نير تبريزي»، «اولياي ذکر در تذکرةالاوليا عطار»، «غزليات سعدي»، «هنر و انديشه نظامي گنجه‌اي»، «کشمکش زندگي در جنگل کليله و دمنه»، «لذت بهت‌زدگي در شعر محمدعلي بهمني»، «زنان افسانه‌اي در آثار نظامي گنجه‌اي»، «عشق پرشور شهريار و پري»، «فيه ما فيه»، «خردنامه‌هاي ايران باستان»، «صفي‌عليشاه و تفسيرش»، از جمله آثار به‌جامانده از ثروتيان هستند.

وي ظهر روز شنبه 7 امرداد 1391 برابر با 28 ژوئيه 2012 در سن 75 سالگي در گوهردشت کرج بر اثر سکته قلبي، در حياط منزلش درگذشت و روز دوشنبه در بهشت بي‌بي سکينه کرج در قطعه 12، رديف 39، شماره 68 به خاک سپرده شد.


نسخه چاپي ارسال به دوستان