نسخه شماره 4149 - 1395/07/11 -

 رکوردداران وتو در بين رؤساي جمهور آمريکا 

رئيس‌جمهور آمريکا مي‌تواند هر مصوبه کنگره را با حق وتو لغو کرده و از اجراي آن سرباز زند، اختياري که برخي از رؤساي جمهور اين کشور به صورت گسترده‌اي از آن استفاده کرده‌اند.

به گزارش تسنيم، کنگره آمريکا در ماه‌هاي پاياني رياست‌جمهوري اوباما قدرت خود را رخ وي کشيد و در اقدامي که نشان از بدبيني بسيار آنها به سعودي‌ها داشت، وتوي قانون تعقيب دولت‌هاي همدست در اقدامات تروريستي در خاک آمريکا را لغو کردند. اين قانون مي‌تواند بيش از هر چيزي عربستان را هدف قرار دهد، دولتي که 28 صفحه محرمانه گزارش کميته تحقيق کنگره آمريکا نشان مي‌دهد با برخي از تروريست‌هاي حوادث 11 سپتامبر در ارتباط بوده‌اند.

اکنون که کنگره با اکثريت قاطع قانون خود را بر کرسي نشانده است، انتظار مي‌رود خانواده‌هاي قربانيان بزرگترين حمله به خاک اصلي آمريکا در خاک اين کشور ميليارد دلار غرامت عليه عربستان سعودي مطرح کنند.

اما وتو و لغو وتو تنها مختص به اوباما نبود. در حقيقت وي با تنها 12 وتو در دوران رياست‌جمهوري خود جزو کساني بوده که نسبت به برخي از همتايانش استفاده بسيار کمتري از اين حق خود داشته است.

در اين گزارش نگاهي داريم به رکورد‌هاي 9 نفر از رؤساي جمهور آمريکا که بيش از هر رئيس‌جمهور ديگري به حق وتو متوسل شده‌اند.

کالوين کوليج (50 وتو)

کوليج در دوران شش ساله رياست‌جمهوري‌اش (29-1923) در مجموع 50 بار از حق وتو استفاده کرد: 30 وتوي جيبي و 20 وتوي معمولي. کنگره 4 وتوي وي را لغو کرد. کوليج همچنين نشان داده که موضعي سخت در قبال کنگره دارد. وي به شدت از عدم مداخله دولت در اقتصاد حمايت مي‌کرد و دو طرحي که به دولت اجازه مي‌داد محصولات مازاد کشاورزان را خريداري کند، وتو کرد. اين امر فشار مالي بر کشاورزان را افزايش داده و يکي از عوامل رکود بزرگ در آمريکا گشت.

يکي ديگر از وتوهاي مشهور وي طرحي بود که در نهايت در سال 1924 توسط کنگره تصويب شد. اين طرح خواهان ارائه پاداش به کهنه‌سربازان جنگ جهاني اول بود. اگرچه کوليج توانست اعتماد مردم آمريکا را به دست آورد اما وفاداري محکم وي به اصل عدم مداخله در اقتصاد يکي از مهمترين عوامل رکود بزرگ قلمداد مي‌شود.

جرالد فورد (66 وتو)

فورد تنها رئيس‌جمهور آمريکا بود که نه به عنوان معاون رئيس‌جمهور و نه رئيس‌جمهور، منتخب مردم نبود. وي در مجموع سه سالي که در پي استعفاي ريچارد نيکسون رئيس‌جمهور بود در مجموع 66 بار از حق وتو استفاده کرد (48 وتوي معمولي و 18 وتوي جيبي). کنگره 12 وتوي وي را لغو کرد. استفاده گسترده وي از حق وتو به عنوان يک جمهوري‌خواه کنگره‌اي که در اختيار دموکرات‌ها بود را، در بحبوحه رکود و نيز نرخ بالاي بيکاري، خشمگين کرد.

وي تلاش زيادي کرد تا مخارج دولت را محدود کرده و کسري بودجه را کاهش دهد. با اين حال، عفو نيکسون توسط وي و همچنين درگيري وي در رسوايي واترگيت و نيز سخنان جنجال‌برانگيزي که بر زبان رانده شهرت ناخوشايندي براي وي رقم زد و در نتيجه نتوانست در انتخابات رياست‌جمهوري دور بعد به موفقيت برسد.

رونالد ريگان (78 وتو)

ريگان که به عنوان قهرمان دولت کوچک و نيز خط‌مشي‌هاي اجتماعي محافظه‌کارانه شناخته مي‌شود، در هشت سال زمامداري‌اش (89-1981) که مسائل داخلي و بين‌المللي در حال افزايش بودند، نشان داد که رهبري اقتدارگرا و قاطع است. وي 78 بار مصوبات کنگره را وتو کرد (39 وتوي معمولي، 39 وتوي جيبي؛ 9 وتو لغو شدند). وي سعي داشت تلاش‌هاي کنگره براي افزايش قدرت دولت فدرال را خنثي کند، اقدامي که باعث شد در چندين مورد مخارج پروژه‌هاي زيست‌محيطي و نيز گروه‌هاي در معرض تبعيض نژادي به مانند سرخپوست‌ها با مانع مواجه شود.

يکي از وتو‌هاي مشهور که توسط کنگره لغو شد، قانون احياي حقوق مدني سال 1987 بود که خلاءهاي موجود در قوانين پيشين حقوق مدني را پر کرده و اعلام مي‌کرد که دريافت کنندگان پول‌هاي دولت فدرال بايد مطيع قوانين حقوق مدني باشند. علي‌رغم اصرار ريگان مبني بر اينکه قانون مذکور دولت فدرال را قادر مي‌سازد دخالتي بيش از اندازه در کسب‌وکار خصوصي داشته باشد، دموکرات‌ها و جمهوري‌خواهان کنگره گرد هم آمدند تا وتوي وي را ملغي کنند.

تئودور روزولت (82 وتو)

روزولت، بيست و ششمين رئيس‌جمهور آمريکا (09-1901)، قدرت قوه مجريه را افزايش داده، به صورت مداوم با شرکت‌هاي بزرگ به نفع طبقه کارگر جنگيد و همچنين در جهت افزايش قدرت بين‌المللي آمريکا تلاش کرد تا اين کشور را به عنوان يکي از نيروهاي فائقه جهان مطرح سازد.

اگرچه بخش اعظمي از 82 وتوي وي (42 معمولي، 40 جيبي؛ 1 وتو لغو شد) ارتباط کمي با رشد بي‌سابقه آمريکا داشتند، اما برخي از آنها نشان دهنده علاقه وافر وي به طبيعت و تعهدش به حفظ آن بود که او را تبديل به اولين محيط‌‌زيست‌گراي شجاع در ميان رؤساي جمهور آمريکا ساخت.

اوليسيس اس. گرانت (93 وتو)

اگرچه فساد اطرافيان گرانت سايه تاريکي بر رياست جمهوري هشت ساله وي (77-1869) افکند اما اين ژنرال معروف ارتش شمال در زمان جنگ داخلي آمريکا لحظات درخشاني در کاخ سفيد داشت. يکي از اين موارد تعداد بي‌سابقه وتو‌هاي وي تا آن زمان بود: 93 وتو (45 معمولي، 48 جيبي؛ 4 وتو لغو شد).

در يکي از بزرگترين رکودهاي اقتصادي که در سال 1873 آغاز شد، کنگره تلاش کرد پول بيشتري وارد چرخه اقتصادي آمريکا کند تا مردم اين کشور براي پرداخت بدهي‌هاي‌شان منابع مالي کافي داشته باشند. با اين حال، گرانت که تحت تأثير برخي از مشاورين و همچنين همسرش بود «قانون تورم» را وتو کرد. تاريخ‌نگاران بسياري مي‌گويند اين کار وي باعث شد از شدت بحران ارز که در ربع قرن بعدي پديد آمد، کاسته شود.

دوايت دي. آيزنهاور (181 وتو)

آيزنهاور پس از اينکه توانست قلوب مردم آمريکا را با موفقيت‌هايش در جنگ جهاني دوم به دست آورد،‌ پس از 37 سال از ارتش بيرون آمده و در انتخابات کاخ سفيد شرکت کرد. وي توانست براي دو دوره در انتخابات رياست‌جمهوري پيروز شود (61-1953). آيزنهاور اولين رئيس‌جمهوري بود که مجبور شد با سه کنگره‌‌اي که در اختيار حزب مخالف بود کار کند و به زودي به اهميت وتو بالاخص در سال‌هاي پاياني رياست‌جمهوري‌اش پي برد. در آن سال‌ها، کنگره سعي داشت قوانيني که وي احساس مي‌کرد باعث افزايش مخارج داخلي خواهند شد را تصويب کند.

وي در مجموع 181 بار مصوبات کنگره را وتو کرد (73 معمولي، 108 جيبي؛ 2 وتو لغو شدند). يکي از معروف‌ترين وتو‌هاي وي از تمديد «قانون فدرال کنترل آلودگي» (که وي قبلا تصويب کرده بود) جلوگيري کرد. اين قانون منابع مالي بيشتري در اختيار صنعت فاضلاب قرار مي‌داد. آيزنهاور مدعي بود که آلودگي آب «يک مسأله کاملا محلي» بوده و بايد ايالت‌ها به آن بپردازند. قانون مشابهي در دولت بعدي کندي تصويب شد.

هري اس. ترومن (250 وتو)

ترومن در جريان جنگ جهاني دوم و پس از 82 روز فعاليت به عنوان معاون فرانکلين دي. روزولت و مرگ وي به عنوان رئيس‌جمهور آمريکا برگزيده شد (53-1945). هري ترومن تلاش بسياري کرد تا قدرت برتر آمريکا را در جهان جنگ‌زده و در مقابل ابرقدرت در حال ظهور شوروي و گسترش کمونيسم حفظ کند. وي در اولين دور رياست‌جمهوري‌اش مجبور بود از طريق 250 وتو (180 عادي، 70 جيبي؛ 12 وتو لغو شد) با کنگره تحت کنترل جمهوري‌خواهان مقابله کند.

ترومن به صورت مداوم طرح‌هاي پيشنهادي براي کاهش ماليات‌ها را به دليل اينکه اعتقاد داشت به نفع ثروتمندان است، وتو مي‌کرد. با اين حال، وي هميشه در مقابل کنگره پيروز نبود. در سال 1947 کنگره يکي از وتوهاي وي را لغو کرد تا «قانون تافت-هارتلي» تصويب شود. اين قانون سازماندهي در ميان کارگران را به شدت کاهش مي‌داد. در سال 1950 کنگره در واکنش به ترس فزاينده از گسترش کمونيسم، قانون مک‌کارن را علي‌رغم وتوي ترومن تصويب کرد. اين قانون به دولت فدرال اجازه مي‌داد هر شهروند مشکوک را دستگير کرده و نيز تمام سازمان‌هاي کمونيستي ملزم مي‌شدند که توسط دولت فدرال ثبت شوند. اگرچه بخش اعظمي از کشور با اين قانون موافق بود اما ترومن احساس مي‌کرد که قانون مک‌کارن ممکن است مورد سوءاستفاده قرار گيرد. اين پيش‌بيني زماني که کشور دچار مک‌کارتيسم شد جامه واقعيت پوشيد.

گروود کليولند (584 وتو)

کليولند تنها رئيس‌جمهور آمريکا بود که دو دوره غيرمتوالي به اين سمت انتخاب شده است (89-1885 و 97-1893). وي که از حاميان سرسخت دولت کوچک بود تلاش‌هاي کنگره براي سوءاستفاده از سيستم مستمري‌بگيري را که در زمان رياست‌جمهوري لينکلن تصويب شده بود به طور مداوم وتو کرد (585 مجموع؛ 346 عادي، 238 جيبي؛ 7 لغو شد) و بدين ترتيب اجازه نداد پول ماليات‌دهندگان صرف کساني شود که به غلط ادعا مي‌کردند در دوران جنگ آسيب ديده‌اند. وي همچنين در يکي از وتوهاي مشهور از ارائه 10 هزار دلار کمک مالي به کشاورزان تگزاسي که از خشکسالي خسارت ديده بودند، جلوگيري کرده و اعلام نمود که اين کار مي‌تواند مردم آمريکا را به دولت فدرال وابسته سازد.

اگرچه پايبندي وي به دولت محدود باعث محبوبيتش در دور اول شده بود اما حملات به خزانه‌داري فدرال (نهادي که وي ايجاد کرده بود) منجر به يک سقوط اقتصادي بي‌سابقه شد. مردم آمريکا از وي درخواست کردند که رکود اقتصادي را با دخالت دولت مهار کند. وي از انجام اين کار اجتناب ورزيد و همين امر باعث کاهش شديد محبوبيت وي شد به گونه‌اي که حتي حزبش نيز از وي برائت جست.

فرانکلين دلانو روزولت (635 وتو)

روزولت، سي‌ودومين رئيس‌جمهور آمريکا (45-1933)، در يکي از جنجال‌برانگيزترين دوران‌هاي رياست‌جمهوري آمريکا رکورد وتو را شکست. وي اولين و تنها رئيس‌جمهوري بود که چهار بار به عنوان رئيس‌جمهور برگزيده شد و سنت دو دوره‌اي که توسط جرج واشنگتن پايه‌گذاري شده بود را کنار گذاشت. وي همچنين قدرت رئيس قوه مجريه را با 635 وتو (372 معمولي، 263 جيبي؛ 9 لغو شد) بسيار گسترش داد.

وي در سال 1944 عليه يک سنت نانوشته مبني بر اينکه يک قانون براي درآمدزايي نبايد وتو شود، شورش کرده و قانون ماليات را که اعتقاد داشت تنها به نفع حريصان است، وتو کرد. وي همچنين بر خلاف ديگر غول‌هاي وتو خود را تنها محدود به يک حوزه نکرده و در موضوعات بسياري، از مسائل نظامي، اخراج خارجي‌ها تا پارک‌متر‌ها و يا اعطاي وام به عمده‌فروشي‌هاي مشروبات الکلي از حق وتوي خود استفاده کرد. روزولت تنها رئيس‌جمهوري بود که شخصا متن وتو را در صحن کنگره قرائت کرد تا سماجت خود در رويارويي با کنگره را به رخ آنها بکشاند.


نسخه چاپي ارسال به دوستان