نسخه شماره 4142 - 1395/07/03 -

 تلاش براي همگرايي بيشتر ميان تهران و مسکو
 ايران و روسيه روي ذهنيت مردم کار کنند 
نويسنده : نعمت‌الله ايزدي*

ديپلماسي ايراني: تجربه 30 ساله بنده در خصوص روابط ايران و شوروي و اکنون ايران و روسيه، گوياي آن است که اين روابط اميدوار کننده بوده و نشان مي‌دهد، طرفين تا حد زيادي توانسته‌اند، مسير مورد نظر را طي کنند. اما نکته مهم آسيب‌شناسي وضعيت روابط ايران و روسيه از سوي طرف روسي است. درواقع آيا سفارت روسيه در ايران، وضعيت روابط في‌مابين را آسيب‌شناسي کرده و نقاط قوت و ضعف شناسايي شده است؟

اگر بخواهيم واقع‌بينانه و بي‌پروا نسبت به مجموعه اقدامات روسيه در قبال مردم ايران صحبت کنيم، با توجه به مجموعه اقدامات صورت گرفته در روابط تهران _ مسکو، که بسيار مثبت و ارزنده است، بايد درباره تغيير ذهنيت مردم دو کشور نسب به روابط طرفين کار شود. درواقع اين موضوع بايد هم به مردم ايران و هم به مردم روسيه فهمانده شود که روابط دو کشور داراي اصالت، مهم و مفيد به نفع است. حلقه مفقوده در روابط ايران و روسيه، ذهنيت مردم دو کشور نسبت به يکديگر بوده که به تدريج در حال برطرف شدن است. طي سال‌هاي گذشته، با توجه به تجارب کسب شده، بي اعتمادي به طور نسبي کاهش يافته و روسيه به ايران به عنوان کشوري که مي‌تواند يک شريک مناسب در عرصه‌هاي مختلف در منطقه باشد، مي‌نگرد و ايران نيز به روسيه نوين با اعتماد بيشتري
نگاه مي‌کند.

هنگامي‌ که کلنگ نيروگاه بوشهر زده شد، بسياري اين پرسش را مطرح مي‌کردند که عزم روسيه براي ساخت چنين نيروگاهي چقدر جدي است؟ روسيه چگونه اين کار را انجام خواهد داد؟ آيا روسيه تحت شرايط سياسي بين‌الملل قرار نمي‌گيرد؟ چه مقدار ممکن است فشارهاي ديگر بر روسيه اثرگذار باشد؟ براي بنده که به روابط دو کشور آشنا هستم، چنين پرسش‌هايي جدي نيست. زيرا از مسايل دو کشور با خبر هستم. اما براي مردم جدي است و نياز به توضيح بيشتر دارد. شايد چنين پرسش‌هايي از طرف مردم روس نيز مطرح شده باشد که چه قدر ايراني‌ها با ما - روس‌ها- دوست بوده و علاقمند هستند؟

خوشبختانه توافقات کنسولي و رفت و آمدهاي زياد، چنين ذهنيت‌هايي را تصحيح مي‌کند، اما به نظر مي‌رسد اين حق وجود داشته باشد که از طرف روسيه بخواهيم در اين باره تلاش بيشتري کند. در اين راستا سفارت روسيه در ايران بايد روابط بيشتر و نزديک تري با رسانه‌هاي ايراني داشته باشد. روس‌ها بايد به طور مستقيم اطلاعات بيشتري از مسايل خود به افکار عمومي‌مردم ايران ارايه کنند. اين موضوع متفاوت از آن است که مردم، مسايل روسيه را از زبان ما بشنوند. براي مثال زماني که روس‌ها با آمريکايي‌ها در سوريه به تفاهم مي‌رسند، بايد بتوانند اين مساله را براي مردم ايران توجيه کنند که دليل چنين کاري چيست و ايران در چه جايگاهي قرار دارد؟ بالاخره ايران کشوري است که در سوريه داراي امکانات و نيرو بوده و تلاش‌هاي زيادي مي‌کند.

نشست‌هاي برگزار شده در گذشته نيز، دولت شوروي، نماينده اي به ايران اعزام و گزارش‌هاي مربوط به ديدار آقاي ريگان با گورباچف و آن چه درباره ايران در آن جلسات گفته مي‌شد، را ارايه مي‌کرد. اين روند در دوران جنگ هم ادامه داشت. به همين دليل تصور مي‌کنم اينگونه اقدامات به شناخت بيشتر از روسيه و محبوبيت آن نزد مردم ايران کمک مي‌کند.

در حال حاضر بسياري از ذهنيت‌هاي گذشته از بين رفته و واکنش‌ها نسبت به رفت و آمدها ميان ايران و روسيه مثبت است. زيرا براي داشتن روابط خوب، مهم است که تصويري مثبت و واقعي از هم ديگر داشته باشيم.

*سفير اسبق ايران در روسيه

متن سخنراني در نشست علمي‌ ‌ موسسه مطالعات ايران
و اوراسيا (ايراس)


نسخه چاپي ارسال به دوستان