نسخه شماره 4081 - 1395/04/21 -

 خشکسالي تازه در خراسان جنوبي
 هجوم آفات به مزارع کشاورزي 

طغيان آفات به دنبال خشکسالي‌هاي 18 ساله در خراسان جنوبي به 70 درصد باغ‌هاي شهرستان طبس آسيب زده و قامت کشاورزان زير بار مشکلات خم شده است.

به گزارش مهر، «سونامي‌خشکسالي در خراسان جنوبي»، «چهار شهرستان خراسان جنوبي با شرايط سخت خشکسالي مواجهند»، «وضعيت حاد خشکسالي در شهرستان طبس»، «خشکسالي به منابع طبيعي خراسان جنوبي 300 ميليارد تومان خسارت زد» و... اين‌ها همه خبرهايي هستند که چندسالي است تيترهاي اول رسانه‌هاي استان شده است.

نخستين قسمت‌هاي اين سريال ادامه دار از 18 سال قبل در خراسان جنوبي کليک خورده و از آن روز به بعد هر روز قسمت‌هاي جديدي از اين سريال بر روي پرده مي‌رود.

داستان اين سريال در قسمت نخست با کاهش بارندگي شروع شد تا اينکه امروز به خالي شدن يک هزار و 853 روستا، آبرساني سيار به 400 روستا، فرونشست‌هاي زمين در برخي از دشت‌هاي استان و آژير وضعيت بحراني در دشت‌هاي بيرجند، سرايان و قاين رسيده است، اما حالا چند سالي است که سناريوي جديدي از اين خشکسالي در استان آغاز شده است. بازيگران فصل جديد قصه خشکسالي خراسان جنوبي ديگر روستايي، کشاورز، قنات و آب نيست، بلکه اين بار قرار است نقش اول اين سريال را آفاتي ايفا کنند که خشکسالي پاي آن‌ها را به روستاها کشانده است.

کرم خراط، پروانه چوبخوار پسته، سوسک شاخک بلند رزاسه، سوسک چوبخوار شاخک بلند درختان ميوه و سوسک طوقه‌خوار درختان همه جزو آفات ثانويه‌اي هستند که با تداوم خشکسالي در استان به آفات درجه يک تبديل شده‌اند.

شهرستان طبس يکي از شهرستان‌هاي کويري خراسان جنوبي است که بنا به گفته کارشناسان وضعيت خشکسالي در اين شهرستان امسال حاد گزارش شده و هجوم آفات به مزارع کشاورزي اين شهرستان حالت طغياني به خود گرفته است. مدير جهاد کشاورزي طبس در اين ارتباط به خبرنگار مهر مي‌گويد: خشکسالي‌هاي چندين ساله در شهرستان، زمينه فعاليت آفات خشکي دوست و گرما دوست را فراهم کرده است. داوود بخشايي با بيان اينکه بر اثر اين خشکسالي‌ها آفات حالت طغياني به خود گرفته است، اظهار کرد: با چندين نوبت سمپاشي و صرف هزينه بسيار زياد آفت کنترل نشده وخسارات زيادي به محصولات زراعي و باغي اين شهرستان و کشاورزان وارد شده است. وي با بيان اينکه در پسته آفت کرمانيا 70 درصد از باغات پسته را درگير کرده است، عنوان داشت: متوسط خسارت اين آفت در هر باغ 30 تا 35 درصد است. بخشايي با اشاره به اينکه پسيل پسته نيز خسارت زيادي از طريق ريزش برگ‌ها و جوانه‌ها وارد کرده است، بيان داشت: در اين شهرستان در 70 درصد باغات پسته آفت پسيل به صورت طغياني در آمده که کشاورز متحمل خسارت‌هاي زيادي شده است.

به گفته وي متوسط خسارت اين آفت نيز در هر باغ آلوده 30 تا40 درصد برآورد شده است. مدير جهاد کشاورزي طبس، آفت سوسک کرگدني را يکي از تبعات خشسکالي بر نخلستان‌هاي خرماي شهرستان عنوان کرد و گفت: در خرما آفت سوسک کرگدني 70 درصد باغات شهرستان را آلوده کرده و خسارت جبران ناپذيري را از طريق شکستن برگ وخوشه‌ها وارد آورده است. بخشايي ادامه داد: همچنين آفت شپشک شفاف در بعضي ارقام از جمله کبکاب بين 15 تا 20 درصد باغات شهرستان خسارت زيادي وارد آورده و به صورت طغياني درآمده است.

وي همچنين از خسارت کرم گرده خوار خرما نيز به 80 درصد از باغات شهرستان خبر داد و گفت: متوسط خسارت 10 تا15 درصد است. مدير جهاد کشاورزي طبس بيان داشت: همچنين در خرما بيماري زوال و خشکي در بعضي از ارقام از جمله زاهدي خسارت زيادي زده است.

وي عنوان داشت: در جاليز نيز آفت تريپس جاليز خسارت زيادي وارد آورده و حشرات زنده مکنده مثل شته، عسلک و کنه سبب انتقال بيماري ويروسي کوتولگي زرد کدوييان شده که با کوتاه ماندن بوته، زردي و رشدنکردن خسارت زيادي به مزارع جاليز وارد کرده است. وي با اشاره به اينکه در مرکبات شهرستان آفت شپشک استراليايي و شپشک آرد به طور متوسط 25 تا 30 درصد خسارت واردآورده است، گفت: در مجموع اين آفات 30 درصد باغات را آلوده کرده است.

به گفته وي پسيل، سن پسته، پروانه چوبخوار پسته، سن گندم، شپشک شفاف خرما و سوسک کرگدني خرما، شپشک استراليايي و شپشک اردآلود روي مرکبات، تريپس جاليز و مگس جاليزاز مهمترين آفاتي هستند که بخش کشاورزي شهرستان را درگير خود کرده‌اند. مدير جهاد کشاورزي طبس همچنين از خسارت 115 ميليارد توماني خشکسالي به بخش کشاورزي اين شهرستان خبر داد و گفت: از اين ميزان 475 هزار و 350 ميليون ريال در زمينه توليدات گياهي بوده است. بخشايي ادامه داد: همچنين از اين ميزان خسارت، 186 هزار ميليون ريال در زمينه منابع آبي و 493 هزار ميليون ريال در زمينه توليدات دامي ‌بوده است. وي خسارت خشکسالي در شهرستان را غيرقابل جبران عنوان کرد و افزود: کاهش شديد بارندگي امسال و عدم بارندگي موثر به همراه اثرات تجمعي خشکسالي‌هاي 17 ساله بحران خشکسالي شهرستان را بسيار حادتر و خسارات وارده را وسيع‌تر و غيرقابل جبران کرده است. به گفته وي ميزان بارندگي امسال 37 ميلي‌متر بوده که نسبت به ميانگين 32 ساله شهرستان طبس که 7.79 ميلي‌متر بوده 6.53 درصد کاهش داشته است.

هرچند بنا به گفته بخشايي آفات متاثر از خشکسالي بين 35 تا 70 درصد باغات شهرستان را درگير کرده و خسارات زيادي به کشاورزان وارد کرده است اما اين در حالي است که آفات تحت پوشش بيمه قرار نمي‌گيرند و کشاورزان ناچارند بار اين خسارت را به تنهايي به دوش بکشند.

مدير صندوق بيمه کشاورزي خراسان جنوبي در اين ارتباط به خبرنگار مهر مي‌گويد: آفات به دليل اين مديريتي بوده و به چگونگي مديريت باغ و مزرعه بستگي دارد، تحت پوشش حمايت بيمه‌اي قرار نمي‌گيرند. جواد غنچه با بيان اينکه خشکسالي نيز تنها در مزارعي که از قنات آب مي‌گيرند تحت پوشش بيمه هستند، بيان کرد: خشکسالي در باغ‌هايي که چاه‌هاي کشاورزي تغذيه مي‌شوند، تحت حمايت بيمه نيست. اين در حالي است که مديرکل مديريت بحران استانداري خراسان جنوبي ماه گذشته در شوراي هماهنگي مديريت بحران طبس آثار ثانويه خشکسالي را بسيار نگران کننده تر از خود خشکسالي دانست و گفته بود: در چند سال اخير آثار ثانويه خشکسالي خيلي بيشتر از خشکسالي خود را نشان داده است. سيد ابوالحسن ميرجليلي، آفات نباتي و آفات باغ‌ها و مزارع، کاهش کيفيت آب شرب، را از جمله آثار ثانويه خشکسالي ذکر کرد. وي ادامه داد: هرچند طي ساليان گذشته دولت اقدامات بسيار مناسبي در فناوري‌هاي نوين در کشاورزي نظير تغيير الگوي کشت، جلوگيري از هدر رفت آب، جداسازي آب شرب از فضاي سبز شهرداري‌ها انجام داده است اما حجم خشکسالي استان بسيار فراتر از اين است.

پي بردن به عمق فاجعه خشکسالي در خراسان جنوبي چيزي نيست که بتوان آن را در قالب آمارهاي خالي شدن روستاها، خشک شدن چند قنات و گزارش چند درصدي ميزان بارندگي خلاصه کرد بلکه اين خشکسالي معلوم نيست روز ديگر چه چهره ديگري را به روي مردم اين استان نشان دهد.


نسخه چاپي ارسال به دوستان