نسخه شماره 4004 - 1394/01/15 -

 در سال نود وپنج در جاده‌ها چه گذشت؟
 جاي خالي روانياران در جاده‌ها 
نويسنده : مهدي مال مير

هر سال در روزهاي طولاني وکشدار تعطيلات عيد نوروز، خبر‌هاي تصادفات جاده اي پايِ ثابت رسانه‌ها وخبرگزاري‌هاست. به تعبير قدما«سالي که نکوست از بهارش پيدا است» اما براي بسياري از خانواده‌هايي که در ايام نوروز جگرگوشه اي را در سانحه رانندگي از دست مي‌دهند نه تنها بهار نويد نيکويي نمي‌دهد که سال تازه با کامي تلخ آغاز مي‌شود که شايد تلخي هولناک آن تا آخر عمر از روح وروانشان زدوده نشود.اين که چرا آمار تلفات رانندگي در کشور ما بالاست البته پرسشي است که تاکنون پاسخ‌هاي فراواني گرفته است. از بي مبالاتي وبي احتياطي رانندگان گرفته تا خرابي جاده‌ها و سطح نازل استاندارد خودروها جملگي علت‌هايي است که کارشناسان براي تلفات جاده اي برشمرده‌اند.

در سال 95 در جاده‌ها چه گذشت؟

به رسم ساليان گذشته، نوروز نود وپنج نيز با حوادث غمبار جاده اي همراه بود و شماري از هموطنان مان لباس‌هاي رنگينِ نوروز را با رخت سياه عزا عوض کردند وبا دلي داغدار به استقبال سال نو رفتند.اما با اين همه،در سال نود وپنج به شهادت آمار وارقام در قياس با سال‌هاي قبل، با کاهش 11درصدي تلفات جاده اي رو به رو بوده ايم که روندي است که از سه سال گذشته ادامه يافته است. در اين باره سردار سرتيپ حسين اشتري در روز شنبه 7 فروردين در بازديد از قرارگاه نوروزي مازندران بااميد بخش خواندن طرح نوروزي نيروي پليس وکاهش تلفات يازده درصدي جاده‌اي در نوروز امسال، از فعاليت 500هزار نيروي پليس تا پانزده فروردين خبر داد که براي برقراري نظم وانتظام جاده‌ها در قرارگاه‌هاي نوروزي آماده خدمت رساني به مسافران هستند.

سهم بالاي بي مبالاتي رانندگان

در سوانح رانندگي

واژگوني خودرو، بي توجهي راننده به جلو و گردش به چپ وتجاوز از سرعت مطمئنه به ترتيب بالاترين دلايل تصادمات جاده اي امسال، از سوي سردار اشتري عنوان شدند. وي همچنين عامل اصلي واژگوني خودروها را خواب آلودگي وخستگي رانندگان دانست امري که ازسهم بالاي بي ملاحظگي برخي رانندگان حکايت دارد! اين که سهم جاده‌هاي غير استاندارد وخودروهاي فرسوده وناايمن در تصادفات دلخراش جاده اي تا چه ميزان بوده است هنوز روشن نيست و مي‌بايد در انتظار بررسي‌هاي بيشتر نيروي انتظامي ونهادهاي مسوول در روزهاي آينده نشست.

راهکارهاي پليس براي کاهش تلفات نوروزي

هر سال نيروي انتظامي براي پايين آوردن آمار کشته شدگان حوادث رانندگي قوانين سفت وسختي را به اجرا مي‌گذارد. از جريمه‌هاي سنگين براي نبستن کمربند گرفته تا ممنوع کردن تردد در جاده‌ها ويک طرفه کردن آنها از جمله راهکارهايي است که پليس راهنمايي ورانندگي در ايام تعطيلات عيد امسال به اجرا گذاشته است. سرهنگ قاسميان در گفتگويي با سايت« راهور» در اين زمينه گفت:« بررسي‌هاي پليس نشان مي‌دهد مهمترين علت مرگ در نوروز امسال نبستن کمربند ايمني توسط رانندگان وسرنشينان خودروها بوده است.» جانشين رييس پليس راهور با اشاره به اين که نبستن کمربند ايمني براي سرنشينان جلو وعقب خودروها الزامي است اعلام کرد:« برابر با قانون جديد اخذ جرايم رانندگي نبستن کمربند ايمني توسط راننده وسرنشينان خودرو 600 هزار ريال جريمه به همراه خواهد داشت.» جريمه سنگيني که به نظر مي‌رسد در صورت اجراي قاطع آن نرم نرمک از سوي رانندگان، در جاده‌ها نيز رعايت شود وبه عادتي مفيد وجانبخش بدل شود!

آيا در روند صدور گواهينامه دگرگوني پديد خواهد آمد؟

چنانکه از گفته‌ها واظهار نظرهاي مسوولين امر پيداست، خام دستي برخي رانندگان وناآشنا بودن آنها با ظرايف رانندگي در جاده‌ها سهم بالايي در بالا رفتن آمار تلفات داشته است. امري که تجديد نظر در روند صدور گواهينامه رانندگي از سوي پليس راهنمايي وراننگي را ضروري مي‌سازد. در اين چند ساله باتوجه به بالا رفتن آمار تصادفات، سختگيري‌هايي در روند صدور گواهينامه صورت گرفته است اما با اين همه به نظر مي‌رسد با خبرهاي بدي که هرساله در موسم تعطيلات عيد نوروز بر صدر رسانه‌ها مي‌نشيند، به هيچ رو کافي نبوده است. به ويژه آنکه با توجه به خرابي بعضي جاده‌ها و فاصله کهکشاني برخي از راه‌هاي مواصلاتي ما با استانداردهاي جهاني ، آنچه در نهايت نجات دهنده جان سرنشينان خودرو است،مهارت و زُبدگي راننده در هنگام خطر است.هم از اين رو، سختگيري ومحک جدي درخواست کنندگان گواهينامه رانندگي از سوي اداره راهنمايي ورانندگي امري ناگذشتني مي‌نمايد. بيشتر امتحانات صدور گواهينامه پايه دو رانندگي در فضاي شهري صورت مي‌گيرد اما باتوجه به اينکه رانندگي تنها به راندن خودرو در شهرهاي پر ترافيک خلاصه نمي‌شود، مي‌بايد آزموني نيز براي سنجش ميزان تسلط بر اعصاب راننده در شرايط دشوار وجاده‌ها نيز برگزار شود.آزمون‌هاي کنوني در بهترين حالت ميزان توانايي راننده را در شهرهاي پرترافيک ومهارت‌هايي مثل پارک کردن ودور برگردان مي‌سنجند!

جاي خالي روانياران در جاده‌ها

اسفند سال نود و چهار خبر عجيبي بر روي تلکس خبري خبرگزاري‌هاي جهان ، چند روزي افکار عمومي جهان را در بهت وحيرت فرو برد. خبر از اين قرار بود: خلبان جوان آلماني از روي عمد هواپيماي مسافر بري را به کوه کوبيد! اين حادثه جانخراش سبب شد تا همه مسافران وخلبان هواپيماي آلماني جان خود را در دم از دست بدهند . اين ماجرا بهانه اي شد تا گروه‌هاي تحقيقاتي کاربلد به جستجوي علل ياعوامل اين حادثه بپردازند. با تحقيقاتي که به عمل آمد معلوم شد که خلبان هواپيما از بيماري افسردگي شديد در رنج وعذاب بوده است. اين مسئله افزون بر اينکه سيل سرزنش‌ها را به سوي مسوولين هواپيمايي و بي خبري آن‌ها از حال و روز خلبان جوان سرازير کرد، ضرورت حضور روانياران و روانشناسان در کنترل افرادي که طبيعت شغلشان با جانِ مردم سر وکار دارد را نيز برجسته کرد. ازاين گذشته، چند ساعت پس از حادثه، تيم‌هاي روانيار به کمک بستگان وخانواده‌هاي داغداري شتافتند که در فرودگاه مستاصل وشوک زده به دنبال خبري از عزيزان شان آمده بودند. تاثير وحشتناک حوادث ناگهاني واز دست دادن فردي از اعضاي خانواده به اندازه اي است که فرد داغديده به زحمت به تنهايي از عهده کنار آمدن با مصيبت بر مي‌آيد. از اين رو آلماني‌ها براي گشودن گره اين مشکل با تجهيز گروه‌هاي روانيار که براي التيام دادن فرد داغديده آموزش ديده اند، سعي داشته اند تا در لحظات اوليه بروز مصيبت اندکي از بار سنگين رواني افراد داغديده بکاهند.

ضرورت سنجش تعادل رواني

در جاده‌هاي ما خبري از کارشناسان روانشناسي در کنار پليس وامدادگران نيست. عمده انرژي نيروهاي امداد ما بر روي به سرعت رساندن صدمه ديدگان به بيمارستان و يا انتقال پيکرهاي جان باخته گان متمرکز شده است. در حالي که همراهان فرد از دست رفته بي هيچ کمک تخصصي مي‌بايد مصيبت ناشي از مرگ عزيزان شان را تاب بياورند. نکته ظريف ماجرا اين جاست که فرد از دست رفته بيش از همراه بازمانده آن مورد توجه قرار مي‌گيرد! در حالي که همراهان فرد فوت شده که در حالت شوک شديد به سر مي‌برند نيازحياتي به خدمات باليني وپزشکي دارند که به نظر نمي‌آيد اين دست خدمات هنوز به صورت حرفه اي به آسيب ديدگان حوادث جاده اي والبته حوادث ديگر ارائه شود. سنجش ميزان تعادل رواني رانندگان وسايل نقليه عمومي نيز که هرساله ميليون‌ها مسافر را جابه جا مي‌کنند، نکته فراموش شده ايست و از نظر مسوولين از اهميت چنداني برخوردار نيست اما، با نظر به سهم بالاي ناشي گري رانندگان در حوادث رانندگي، امري بسيار حياتي وضروري است. سلامت سنجي متناوب روحي وجسمي رانندگان وسايل نقليه عمومي نقش بالايي در کاهش سوانح جاده اي خواهد داشت.

تصادفات جاده‌اي تک علتي نيستند

اينکه ما با داشتن يک درصد از جمعيت جهاني با نرخ دو درصدي تلفات جاده اي در جهان رو به رو هستيم به تنهايي نشان مي‌دهد که کارهاي ناکرده در اين زمينه فراوان است. از حق نمي‌بايد گذشت که در سال‌هاي اخير تلاش‌هاي چندي براي کاهش تلفات صورت گرفته است اما هنوز هم کشور ما در اين زمينه انگشت نما است. همانند تمامي بغرنج‌هاي اجتماعي ماجراهاي تلخي که در جاده‌هاي ما مي‌گذرد نيز تک علتي نيستند و اسباب گوناگوني در رقم خوردن آن‌ها دخيل هستند. از فرهنگ نازل رانندگي بگيريد تا خودروهاي نامرغوب وجاده‌هاي ناامن و... اما بااين همه، تجربه موفق کشورهايي که باتوجه به جمعيت بالاي شان از اين مشکلات گذر کرده اند در برابر ما است و مي‌شود از تجربيات مفيد آنها در اين زمينه استفاده کرد. امري که البته با اراده معطوف به حل اين مشکل و هماهنگي تمامي نهادهاي فرهنگي، سياسي و قانونگذاري دست ياب خواهد بود.


نسخه چاپي ارسال به دوستان