نسخه شماره 3791 - 1394/04/07 -

 قانون دنبال سارقان سرخدار
 چوب خانه‌هاي تاريخي گرگان قليان مي‌شود 

سرقت چوب سرخدار خانه‌هاي تاريخي گرگان و تبديل آن به اشيايي چون قليان باعث نگراني علاقمندان ميراث فرهنگي شده، موضوعي که با عکس‌العمل دادستان مواجه شد و وي قول برخورد جدي با سارقان را داده است. به گزارش مهر، در بافت تاريخي گرگان خانه‌هاي تاريخي فراواني وجود دارد كه از لحاظ كالبدي دچار فرسودگي شده و شرايط مناسبي از نظر پايداري بنا ندارند. ظاهر خميده اين بناها نشانه خستگي و ناتواني آنها براي مقاومت در برابر حوادث طبيعي است. اما با اين حال براي خودنمايي تاريخ اين سرزمين به نسل‌هاي آينده هنوز انگيزه براي استقامت در اين بناها وجود دارد، انگيزه اي که اين بار نه توسط حوادث طبيعي، بلکه توسط سارقان چوب تحت تاثير قرار گرفته است. در حالي که خانه‌هاي تاريخي گرگان براي ماندگاري و عرضه خود به نسل‌هاي بعدي مقاومت به خرج مي‌دهند برخي افراد کمر به از بين بردن کالبد نيمه جان اين آثار بسته‌اند؛ سرقت ستون‌هاي بناهاي قديمي درد چند ساله‌اي است که به جان اين آثار افتاده و شايد آنها را از مقاومت، خسته کرده است.

مرگ تاريخ در خانه اميرامجد، ميرکاظمي، سيدي، دياني و دارويي موجب از بين رفتن کورسوي اميد در اين بناها و ايجاد دلمردگي در آنها شد. بناهايي که در نهايت از جنگيدن با دست‌اندازي‌هاي بشر، دست کشيدند و نااميدانه فرو ريخته و به مرگ تن دادند. اين روزها خانه تاريخي رضا قلي‌نژاد، پورتهراني، وزيري، حاج قاسمي و صالحي نيز حال و روز خوشي ندارند، کالبد نيمه جان اين بناها از دست‌اندازي افراد فرصت‌طلب و ناآگاه به دليل سرقت ستون و درب و پنجره، روز به روز فرسوده‌تر مي‌شود. با گشت و گذار در بافت تاريخي گرگان و مشاهده معماري برونگرا و درونگراي خانه‌هاي قديمي از نزديک مي‌توان به بسياري از ارزش‌ها و باورهاي گذشتگان پي برد و به هويت تاريخي اين منطقه باليد، هويتي که علي رغم اهميت و ارزش آن در تمام دنيا، اين گوشه از سرزمين به آن بهايي داده نمي‌شود.

گويا اهالي استرآباد و دشت گرگان علاقه‌اي به حفظ اين تاريخ کهن ندارند و يا شايد براي نسل‌هاي جديد ارزش اين هويت تاريخي خوب مطرح نشده که امروز اينگونه شاهد از دست رفتن تاريخي هستيم که هويت و ارزش ما را تشکيل مي‌دهند.

سرقت در و پنجره خانه سنايي، رضا قلي‌نژاد و پور تهراني و ستون‌هاي سرخدار خانه وزيري، حاجي قاسمي، صالحي و دارويي خبر از بي‌مهري به اين بناهاي تاريخي و ارزشمند مي‌دهد. مشاهدات حضوري ما نشان مي‌دهد، سرقت چوب‌هاي سرخدار به کار رفته در ستون‌ها و در و چنجره‌هاي اين بناهاي تاريخي، باعث شده سقف و طبقات اين آثار ريزش کرده و ديگر اميدي براي احياي آنها نباشد. آنچه ديديم نشان داد سارقان حتي به منبرهاي چوبي که در ماه محرم براي عزاداري سيد‌الشهدا استفاده مي‌شود نيز رحم نکرده اند و آنها را به ريالي فروخته‌اند. شايد ناآگاهي و نبود اطلاع‌رساني درست در خصوص اهميت اين آثار يکي از عوامل تجاوز به حريم اين خانه‌ها باشد امري که کارشناسان همواره به آن تاکيد داشته خواستار اصلاح اين رفتار بودند.

برخي صاحبنظران مشارکت مردمي براي حفظ و نگهداري آثار و بناهاي تاريخي را يک ضرورت مي‌دانند و همواره به اطلاع‌رساني و آگاهي‌سازي در اين حوزه تاکيد دارند. به اعتقاد اين کارشناسان تا زماني که در جامعه براي نگهداري و مراقبت از بناهاي تاريخي فرهنگسازي نشود هيچ دستگاهي قادر به حفاظت از بناها نخواهد بود. در همين راستا يک دکتراي معماري مشارکت مردم و گره زدن سرنوشت اين بناها به جريان زندگي جامعه را عاملي بازدارنده براي آسيب بناها و آثار تاريخي اعلام کرد. بهنام قليچ خاني تنها راهکار براي حفظ بناهاي تاريخي ثبت شده و داراي ارزش ثبت را مشارکت مردم دانست و به مهر، گفت: مردم از نظر مالي به دليل کثرت در تعداد، بيشتر از دولت قادر به کمک در فرآيند حفظ بناهاي تاريخي خواهند بود. وي از سرقت چوب بناهاي تاريخي اظهار ناخرسندي کرد و افزود: اينگونه سرقت‌ها تنها محدود به بناهاي ثبت نشده نيست بلکه براي خانه‌هاي تاريخي ثبت شده هم برخي مواقع اين اتفاق رخ مي‌دهد.وي با بيان اين نکته که ثبت بنا الزاما کمکي به جلوگيري از سرقت نمي‌کند، افزود: اگرچه ثبت بنا باعث مي‌شود تا حفاظت بيشتري انجام شود اما تنها راهکار حفظ، ثبت نخواهد بود.


نسخه چاپي ارسال به دوستان