نسخه شماره 3420 - 1392/12/06 -

 نزاع آشکار در بندر کريمه تشديد مي‌شود
 سهم‌خواهي از اوکراين با طعم باروت 

 گروه بين‌الملل- علي ودايع: در کي‌يف ظاهرا اوضاع آرام است و ديگر صداي تيراندازي به گوش نمي‌رسد اما مخالفان مسلح همچنان در ميدان استقلال سنگرهاي خود را حفظ کرده‌اند. آنها که يانوکوويچ را از کانال پارلمان خلع قدرت کرده‌اند هنوز حس پيروزي ندارند و مي‌گويند تا زمان انتخاب رئيس‌‌جمهور جديد اين ميدان را ترک نمي‌کنند. قرار است انتخابات رياست جمهوري در اين کشور در ماه مه (حدود سه ماه ديگر) برگزار شود. روزنامه اينديپندنت مي‌نويسد، رهبران اعتراضات ميدان استقلال کي‌يف، دستور کاري خود را برعدالت، انحلال شبه نظاميان و تغيير ساختار نظام فاسد قانوني استوار خواهند کرد تا بسياري از مقصران و گناهکاران مجازات شوند. گزارشات قابل استنادي نيز وجود دارد که تک تيراندازاني که روز پنجشنبه بيش از 70 تن را کشتند، در ساختمان‌هاي دولتي که اکنون تحت اشغال معترضان هستند، مستقر بودند. هنگامي‌که جهان بداند چه کسي اين فرمان خونين را صادر کرد عدالت، دولت پيشين را مجازات خواهد کرد و اپوزيسيون رسمي‌اوکراين نيز با توجه به اختيارات اخلاقي اعتراضات ميدان، به صورت راديکال برخورد خواهد کرد.البته معترضان به سياستمداران و رهبران اعتراضات به خصوص يولياتيموشنکو اعتماد ندارند و اين معادلات را اندکي مبهم مي‌کند. ديروز،وزير کشور اوکراين دستور بازداشت ويکتور يانوکوويچ، رئيس‌‌جمهور برکنار شده را به دليل کشتار معترضان در اين کشور صادر کرده است. آرسن آواکوف، وزير کشور در صفحه فيس بوک خود نوشته که پرونده اي عليه يانوکوويچ و تعدادي ديگر از مقامات اين کشور به دليل کشتار شهروندان باز شده است. در جريان حدود دو ماه تجمع و تظاهرات اعتراضي مردم اوکراين عليه رييس جمهوري سابق اين کشور، صدها نفر کشته و زخمي‌شدند.

خشم علني کرملين

پيشتر گفته شد که روسيه به دنبال آنچه «وخيم‌تر» شدن اوضاع در اوکراين خوانده، سفيرش را براي مشورت از اين کشور فراخوانده است. ديميتري مدودف، نخست‌وزير روسيه گفت: مسکو آماده مذاکره با کي‌يف در خصوص هر موضوعي است اما آنچه مهم است اين است که بدانيم با کدام گروه بايد مذاکره کنيم. اگر بخواهيم اين افراد را نمايندگان دولت بدانيم، در حالي که در خيابان‌ها راه مي‌روند و اسلحه کلاشنيکف حمل مي‌کنند، پس بهتر است بگوييم که تعامل با اين دولت براي ما دشوار است.

وي در سخنان خود در جمع خبرنگاران افزود: اينکه سفيرمان را در کي‌يف فراخوانديم به دليل اين بود که تهديدي براي منافع ملي خودمان احساس مي‌کرديم. با اين حال تمامي‌توافقنامه‌هاي امضا شده با اوکراين اجرا خواهد شد. الکساندر تورچينف، رئيس‌‌جمهور موقت از روسيه خواست که به انتخاب مردم اوکراين در داشتن روابط نزديک به اروپا احترام بگذارد. روسيه يک روز پيش از آن اعلام کرد که حدود 12 ميليارد دلار کمک وعده داده شده خود به اوکراين را با تغيير دولت در اين کشور، پرداخت نخواهد کرد و اوکراين حالا بايد به فکر کمک گرفتن از صندوق بين‌المللي پول باشد.سرگئي لاوروف، وزير امور خارجه روسيه نيز گفته که مخالفان ويکتور يانوکوويچ، قدرت را در اوکراين «اشغال» کرده‌اند.

اوکراين اعلام کرده که نياز فوري به کمک‌هاي خارجي دارد.يوري کولوبوف، وزير اقتصاد اوکراين اعلام کرده که اين کشور براي نجات اقتصاد خود، نياز به 35 ميليارد دلار کمک خارجي دارد. روسيه بارها در سال‌هاي اخير دم از «قدرت نرم» خود زده است. اوکراين جديد بايد هزينه‌هاي بيشتري براي گاز وارداتي از روسيه بپردازد که معمولا به بهانه «مشکلات فني» نيز قطع مي‌شود. «آژانس ايمني غذايي» روسيه اعلام خواهد کرد که تمام کالاهاي وارداتي از اوکراين حاوي مواد راديواکتيو هستند. کارگرهاي مهاجر اوکرايني که کار بازسازي سوچي براي ميزباني المپيک زمستاني 2014 روسيه را انجام دادند، به اوکراين باز گردانده مي‌شوند و بدتر از همه اين است که روسيه سعي خواهد کرد تا در نظام جديد اوکراين نفوذ کند. روسيه هميشه ادعا مي‌کند که مي‌تواند دموکراسي قديمي‌اوکراين را استثمار کند و مثال آن نيز دولت يانوکوويچ بود. آنها احزابي که دستمايه کرملين است را تشکيل داده و در اوکراين نفوذ مي‌کنند. براي مثال جبهه اوکراين در شهر شرقي خارکوف، اتحادي نامانوس از اوباش‌هايي است که يک ايدئولوژي مبهم اسلاوگرايي دارند و روسيه از آن حمايت مي‌کند.

مقصد بعدي انقلاب آبي

پوتين که پس از انتخابات دوباره‌اش در 2012 با جنبش اعتراضي رو به رو شده بود، دوست ندارد دوباره شعله‌هاي اعتراض را ببيند. از آن زمان تاکنون اپوزسيون روسيه آرام بوده است. تعداد کمي‌از آنها از اعتراضات اوکراين حمايت کرده و يا اعلام کردند که مي‌خواهند از آن الهام بگيرند.اما پوتين بايد تصميمات متقاعد کننده بيشتري اتخاذ کند در حاليکه تاکنون تنها شاهد تبليغات پراکنده رسانه‌هاي روسي‌ بوده‌ايم.

اعتراضات به دليل خودداري ويکتور يانوکوويچ، رئيس‌‌جمهوري برکنار شده اوکراين از امضاي قرار داد همکاري تجاري با اتحاديه اروپا در ماه نوامبر آغاز شدند. ابتدا روسيه از اينکه از اين اقدام اوکراين جلوگيري کرده بود بسيار خوشحال بود. کرملين به دنبال اين است تا ديگر کشورهاي عضو طرح «همکاري گمرکي شرقي» ارمنستان، گرجستان و مولداوي را نيز به همين ترتيب از همکاري با اروپا پشيمان کند. فعاليت اين اتحاد از ژانويه 2015 آغاز خواهد شد. نمايش دموکراسي در اوکراين تهديدي بالفعل براي تمام نظامي‌خواهد که پوتين از سال 2000 تاکنون در روسيه ايجاد کرده است. جالب اينجاست اکثر روس‌ها نيز با اين نظر پوتين که اوکراين برادر روسيه است، موافقند و آن را يک کشور متفاوت نمي‌دانند. اوکراين و روسيه عادت دارند که پا جاي پاي يکديگر بگذارند پس اگر چنين شرايطي در کي‌يف به وجود آمد، چرا در روسيه تغيير ايجاد نشود؟ و حالا ممکن است دومينوها در جهتي ديگر بريزند. ممکن است ميدان‌هاي ديگري نيز در کشورهاي همسايه روسيه دچار آشوب شوند. مي‌توان براي مثال مولداوي و بلاروس را نام برد که تحت امر روسيه هستند.

الکساندر لوکاشنکو، رئيس‌جمهوري بلاروس ديروز با ابراز نگراني از اتفاقات اوکراين از نيروهاي ارتش خواست در آمادگي کامل باشند.

نمايش قدرت وفاداران کرملين

گفته شده، يانوکوويچ آخرين بار در شبه جزيره کريمه ديده شده است. ديروز،هزاران تن از معترضان اوکرايني در شهر سواستوپل دست به راهپيمايي زده و ناآرامي‌ سياسي در اوکراين را که باعث درگيري‌هاي بيشتر در اين کشور مي‌شود، مورد انتقاد قرار دادند. آن‌ها همچنين پلاکاردهايي را در دست داشتند که عبارت «مادر روسيه ما را نجات بده» روي آن نوشته شده بود. اين معترضان همچنين پرچم سه رنگ روسيه و بنرهاي نيروي دريايي را در دست داشتند. راهپيمايان همچنين خواستار الحاق مجدد کريمه به روسيه شدند.

در يک نظرسنجي 56 درصد از روس‌ها اعلام کردند کريمه را به عنوان بخشي از کشورشان ميدانند که از تمايلشان براي ادعاي مالکيت چچن بسيار بيشتر است. درهمين حال،مقامات آمريکايي و اتحاديه اروپا با تاکيد بر ضرورت يکپارچه ماندن اوکراين هشدار دادند که هرگونه مداخله نظامي‌از سوي روسيه در معادلات سياسي اين کشور،اشتباهي بزرگ است. الکساندر تورچينف هم پس از انتخاب به رياست‌جمهوري موقت، نسبت به خطرات تجزيه شرق و غرب اوکراين هشدار داده و بر ضرورت تشکيل «دولت وحدت ملي» تاکيد کرده است.به گزارش رويترز،سوزان رايس، در يک برنامه تلويزيوني در پاسخ به سوالي پيرامون احتمال تلاش روسيه براي بر سر کار آوردن دولتي نزديک‌تر به مسکو، گفت: «اين اشتباه خطرناکي است که به نفع هيچ‌کس نيست؛ نه اوکراين، نه روسيه، نه اتحاديه اروپا و نه ايالات متحده.» مشاور امنيت ملي دولت باراک اوباما،هم تاکيد کرد که دوپاره شدن اوکراين «منجر به بازگشت خشونت‌ها خواهد شد و منافع کسي را تامين نخواهد کرد.» جمعيت شبه جزيره کريمه به شدت متنوع است و شايد همين امر اثباتي باشد بر سخت بودن دخل و تصرف و رسيدگي به امور آن توسط ملي‌گرايان روس. به ويژه، حضور مسلمانان تاتار در اين منطقه که تحت رهبري ژوزف استالين، که با اخراج گسترده و پيگرد روبرو بودند، تمايل کمي‌براي پيوستن به روسيه دارند. اين يک جمعيت چهل تکه از هويت‌هاي مختلف است.در حقيقت اين منطقه نه به روسيه و نه به اوکراين تعلق دارد اما تفکرجدايي‌طلبي مي‌تواند جنگ را فوراشعله ور کند. بر‌اساس يک معاهده کاملا سياسي، آب‌هاي پرعمق اين بندر مامن يک پايگاه بزرگ نيروي دريايي و يگان درياي سياه روسيه است که به ارتش اين کشور اين اجازه را مي‌دهد تا به راحتي به آب‌هاي مديترانه دسترسي داشته باشند. همه چيز براي يک نزاع ديگر در اوکراين فراهم است؛ اروپايي‌ها که به نوعي اعاده حيثيت کرده اند حالا در فکر گسترش انقلاب آبي هستند در حالي که نيم نگاهي هم به رويارويي ناتو با ارتش روسيه در بندر کريمه دارند.


نسخه چاپي ارسال به دوستان