نسخه شماره 3372 - 1392/10/04 -

 حجم نقدينگي بازار سرمايه به 430هزار ميليارد تومان افزايش يافت
 شکوفايي بورس همزمان با رکود بازارهاي ديگر 
نويسنده : شهرام صدوقي

 سال جاري در حالي به ماههاي پاياني خود نزديک مي‌شود که به «سال طلايي بازار سرمايه» معروف شده است. امسال بازار سرمايه يا بازار بورس ايران کار خود را با ايستادن روي شاخص 38هزار آغاز کرد و اين در حالي است که شاخص بورس در هفته جاري پا به پله هشتاد و هفت هزارم گذاشته است؛ همچنين پيش‌بيني‌ها از عبور شاخص کل بازار بورس و اوراق بهادار از مرز يکصدهزار واحدي تا پايان سال‌جاري حکايت دارد. حال در اين مجال به اتفاقات رخ داده طي ماههاي اخير در اين بازار و چگونگي رشد بيسابقه آن خواهيم پرداخت.

بازار سهام تحت شرايط خاصي به رکوردزني‌هاي پي‌در‌پي دست زده است. به بياني ديگر، فراز و فرود ارزش سهام در بازار بورس تابع عوامل حاکم بر اقتصاد کشور است و از سويي ديگر هم اقتصاد کشور يک درهم تنيدگي محکم با سياست‌هاي کلي حاکميت کشور دارد. با مرور اتفاقات پيش آمده در ساير بازارهاي کشور که حجم بالاي نقدينگي سيال در جامعه را جذب خود کرده بودند، به بخشي از دلايل رکوردشکني‌هاي ماههاي اخير بازار بورس دست مي‌يابيم. کارشناسان اقتصادي معتقدند که 500هزار ميليارد تومان نقدينگي شناور در کشور که متاسفانه در سال‌هاي گذشته بدليل اتخاذ برخي سياست‌هاي اقتصادي از سوي مقامات دولتي به سرعت رشد آن هم افزوده شده است، بازارهاي ارز، طلا، مسکن و خودرو را در مقاطعي از زمان تحت‌الشعاع قرار داده است.اکنون که بازارهاي نام برده بنا به دلايلي از رونق افتاده‌اند، بازار بورس مورد استقبال سرمايه‌گذاران خرد و کلان قرار گرفته است. صالح‌آبادي رييس سازمان بورس و اوراق بهادار در اين خصوص معتقد است که سياست دولت اين است که هيجان در بازار طلا، ارز و مسکن وجود نداشته باشد ضمن اين که سرمايه‌گذاران در بازار سرمايه سهم‌هاي متنوعي را روبروي خود دارند و يکي از اتفاقات مثبت بازار نقدشوندگي بالاي آن است در حالي که در بازار ارز يا سکه تنوعي وجود ندارد. بنابر اين گزارش، ارزش بازار سرمايه نيز از ابتداي سال تاکنون با رشد 145 درصدي مواجه شده و از 170 هزار ميليارد تومان به 430 هزار ميليارد تومان رسيده است.همچنين دفعات معاملات نسبت به مدت مشابه سال گذشته 5/3 برابر شده و از سه ميليون دفعه به 10 ميليون و 500 هزار دفعه رسيده است.همچنين ارزش معاملات نيز با رشد 5.5 برابري از 12 هزار ميليارد تومان در دوره مشابه سال گذشته به 67 هزار ميليارد تومان در سال جاري رسيده است. کاهش رقبت سرمايه‌گذاران در بازار‌هاي موازي از قبيل ارز، سکه و طلا، خودرو، مسکن و غيره باعث شده نقدينگي سرگردان جامعه به سمت تنها بازار قابل توجيه و فعال کشور کشيده شود.از سويي ديگر به دليل برگشت آرامش نسبي به فضاي سياسي و اقتصادي کشور، سرمايه‌داران بهترين بستر سرمايه‌گذاري را در«تالار شيشه‌اي» ديدند و امسال را به سال طلايي بورس تبديل کردند. همانطور که در اخبار مربوط به بازار سرمايه منتشر شده رکوردشکني‌هاي پي‌در‌پي در اين بازار اتفاق افتاده و به اعتقاد کارشناسان بازار سرمايه هيچگونه حبابي در اين شرايط بازار مشاهده نمي‌شود. آخرين اتفاق مطلوبي که اشتياق سرمايه‌گذاران را در اين بازار براي سرمايه‌گذاري بيشتر کرد تقديم به موقع بودجه سال آينده توسط دولت به مجلس شد؛ بودجه‌اي که در آن نگاه ويژه‌اي به اتمام 2900پروژه بزرگ نيمه تمام کشور در سال آينده شده است باعث ايجاد رويکرد مثبت سرمايه‌گذاران به شرکت‌هاي عمراني و سرمايه‌گذاري شده است. به اعتقاد فعالين بازار خبر منفي در بودجه ديده نشد و اين خبر مثبتي براي بازار بود. شايد تنها نکته به ظاهر منفي آن بحث حقوق و عوارض دولتي بود که آن هم تاثير کمي‌بر افزايش هزينه‌هاي معادن دارد. اگر بودجه سال 93 را خوب تحليل کرده باشيم متوجه مي‌شويم که در مقايسه با بودجه سال 92 هيچ ريسکي براي بازار سرمايه ايجاد نکرده است.

خبرهاي خوش بودجه 93 به بورس

اميرحسين خليلي کارشناس سرمايه با اشاره به اين که خبرهاي منتشر شده در مورد تنش‌ها و توافقات سياسي اثرات آني بر معاملات بازار سرمايه کشور دارد گفت: اثرات رواني اين تنش‌ها کوتاه مدت است و بازار سهام روند عادي خود را در پيش مي‌گيرد. وي در خصوص بودجه سال 93 نيز گفت: خبرهاي خوشي از بودجه سال آينده کشور براي بازار سرمايه مي‌رسد که تاثيرات مثبت و خوبي را بر شاخص خواهد گذاشت.خليلي تصريح کرد: رکود بازارهاي رقيب از جمله طلا، سکه، ارز، مسکن و خودرو موجب سرازير شدن حجم نقدينگي مردم به بازار سرمايه شده است و انتظار مي‌رود شاخص بورس تا پايان امسال به عددي ميان 90 تا 95 هزار واحد برسد. وي در مورد گزارش 9 ماهه شرکت‌ها نيز گفت: با توجه به گزارشات خوب منتشر شده و گزارشاتي که در آينده منتشر خواهد شد، پيش‌بيني مي‌شود اين اطلاعات نيز به جو مثبت بازار سهام کمک کند و به نظر مي‌رسد گروه پتروشيمي، صنايع معدني و فلزي از جمله صنايع پيشروي بازار سرمايه تا پايان سال باشند. اين کارشناس بازار سرمايه با تاکيد بر ورود حجم زيادي از نقدينگي مردم به بازار سرمايه توصيه کرد: سهامداران بايد با ديد ميان مدت اقدام به سرمايه‌گذاري در بورس کنند؛ چرا که در اين بازار پرنوسان، ريسک سرمايه‌گذاري نيز بالاست. اين کارشناس شرکت ارزش آفرينان پاسارگاد در ادامه افزود: صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري يکي از مواردي است که به سرمايه‌گذاران تازه وارد پيشنهاد مي‌شود.خليلي تاکيد کرد: ريسک پايين تر، نقدشوندگي بالا و تنوع سهام از جمله مزيت‌هاي اين صندوق‌هاست و تازه واردها به بازار سرمايه بهتر است سبدي از سهام را تهيه کنند. همچنين عليرضا مستقل مدير سرمايه‌گذاري صندوق تدبيرگران فردا در خصوص وضعيت کنوني بازار سرمايه و رشد شاخص معتقد است حبابي بودن شاخص بورس بعيد به نظر مي‌رسد، هر چند برخي صنايع از جمله ساختماني و خودرويي رشد قيمت خود را کرده اند و نياز به استراحت و اصلاح قيمت دارند .وي با اشاره به اين که ورود سرمايه به بورس رشد بازار را کوتاه کرده افزود: ورود نقدينگي مردم باعث تسريع حرکت رو به بالاي شاخص شده و رشد چند ماهه بازار را به چند هفته رسانده است که اين رشد سريع، ريسک بالايي را نيز براي سرمايه‌داران به همراه دارد. مستقل تصريح کرد: بايد تدبيري انديشيده شود تا اين نقدينگي در بازار حفظ و به سمت توليد سوق پيدا کند، چرا که همانطور که ورود نقدينگي زياد باعث رشد بازار سرمايه مي‌شود خروج سرمايه نيز کاهش شديد شاخص و رکود بازار را در پي خواهد داشت.مدير سرمايه‌گذاري صندوق تدبيرگران فردا در خصوص روند شاخص نيز گفت: هر چند ملاک بازار سرمايه و رشد آن شاخص نيست، اما پيش‌بيني مي‌شوند شاخص کل تا پايان سالجاري به مرز 95 هزار واحد نيز برسد.وي همچنين ارائه گزارش 9 ماهه شرکت‌ها را يکي ديگر از دلايل رونق و پويايي بازار در روزهاي آينده عنوان کرد و افزود: انتظار مي‌رود صنايع دارويي، بانکداري و سيماني روزهاي خوبي را براي سرمايه‌گذاران رقم بزنند. عليرضا مستقل در ادامه به تازه واردان بازار سرمايه نيز توصيه کرد: به صورت مستقيم وارد معاملات نشوند و با کسب اطلاعات در زمينه بازار سرمايه و توجه به ريسک‌هاي موجود اقدام به خريد و فروش سهام کنند.اين کارشناس بازار سرمايه اضافه کرد: صف خريد و فروش ملاک خوب و درستي براي معامله سهام نيست و تازه واردان بهتر است منابع مالي خود را در صندوقهاي سرمايه‌گذاري که سود تضمين شده و ريسک کمتري دارند سرمايه‌گذاري کنند.

نگاه ويژه دولت تدبير و اميد به بازار سرمايه

در حال حاضر تالار شيشه اي سود نزديک به 130درصدي را به سهامداران خود از ابتداي سال جاري تاکنون اختصاص داده و همانطور که پيش بيني مي‌شود اين ميزان سود تا پايان سال به بيش‌از اينها هم خواهد رسيد.دکتر روحاني و اعضاي تيم اقتصادي دولت يازدهم هم در سخنراني‌ها و موقعيت‌هاي مختلف با تاکيد بر حمايت از بازار سرمايه معتقدند که اين بازار بهترين محل براي جذب سرمايه‌هاي سرگردان و نقدينگي گاها مخرب جامعه و هدايت آنها به سمت توليد است. به‌رغم بي‌ميلي اوليه دولت نهم به بازار سرمايه و افت بازار در خلال سال‌هاي 84 و 85، بازار در خلال 6سال گذشته توانست با اجراي اصل 44 جرياني رو به رشد را تجربه کند. افزايش شمار شرکت‌هاي بورسي و راه‌اندازي بورس‌هاي جديد نظير فرابورس، افزايش ماندگاري سرمايه‌ها در بازار سرمايه از طريق ارائه ابزار جديد نظير صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري و افزايش شمار فعالان بازار سرمايه در تمامي‌سطوح از حقيقي‌ها تا حقوقي‌هاي عمومي‌و تخصصي جلوه‌هاي اين جريان رو به رشد بوده است .کاهش تاثير پذيري بازار سرمايه از تحولات خارجي نظير تحريم‌ها و ارائه گزينه‌هاي سرمايه‌گذاري متنوع‌تر به اقتصاد کشور نيز از دستاوردهاي دوره پشت سرگذاشته شده بايد تلقي شود.هر چند که اين دوره بدون انتقاد نيز نبوده است؛ مشکلاتي از جمله تعامل فعالان بازار با مديران بازار به ويژه در استفاده از تجارب و مشورت يکي از مهم‌ترين مشکلات دوره گذشته بوده است .رشد بازار و حضور بنگاه‌هاي دولتي در اين دوره بازار را با مشکلاتي مواجه ساخته که نمود آن در توقف دراز مدت نمادها و کاهش نقد‌شوندگي نمود يافته است. آنچه اينک در پيش‌روي بازار سرمايه و دولت يازدهم قرار دارد تجربه 8سال گذشته و مديريتي است که کوشيده در خلال سال‌هاي گذشته جريان جذب سرمايه را به‌رغم تمامي‌فشارهاي اقتصادي حفظ کرده و بازار را به مامني براي سرمايه‌هاي سرگردان تبديل کند. اين تلاش در صورت مقايسه با ديگر بخش‌هاي اقتصادي در خلال 8سال گذشته به مراتب نمره بالاتري را به لحاظ عملکردي دريافت مي‌کند.در خلال صد روز گذشته و شروع به کار دولت جديد نيز تاکيدات رييس‌جمهوري و وزراي اقتصادي بر بازار سرمايه اين اميد را ايجاد کرده است که روند رو به رشد گذشته ادامه يابد. اکثر تصميمات در اين مدت نيز که از سوي دولت جديد اتخاذ شده به نفع بازار سرمايه بوده است؛ هر چند که تصميم ناگهاني وزير ارتباطات نيز در مورد مخابرات به زيان سهامداران اين شرکت انجاميده است. بررسي اين تحولات نشان از ضرورت تامل بيشتر دولت جديد و بازار سرمايه و اتخاذ هر گونه تصميم با بررسي تمامي‌جوانب آن دارد. بديهي است بازار سرمايه بيش از هر مجموعه ديگري از هر گونه تصميم ناگهاني و اقدامات يکجانبه آسيب ديده و آسيب‌پذير‌تر است. از اين رو جا دارد همانگونه که وزير اقتصاد نيز در مراسم معارفه تاکيد کرد هر گونه تصميم در مورد بازار سرمايه و ديگر بخش‌هاي اقتصادي به دور از تعجيل و شتاب زدگي باشد و در برخورد با بازار سرمايه نيز حساسيت‌هاي اين بازار و همچنين عملکرد مناسب آن در خلال 8 سال گذشته نسبت به تمامي‌بخش‌هاي ديگر اقتصاد مد‌نظر باشد.دکتر روحاني نيز در جلسه تقديم بودجه سال 93 به نمايندگان مردم در خانه ملت با مثبت خواندن حضور مردم در بازار سرمايه بر حمايت از اين بازار تاکيد کرد.


نسخه چاپي ارسال به دوستان