نسخه شماره 3340 - 1392/08/26 -

 تلويزيون ايران چگونه متولد شد؟ 

 راديو و تلويزيون ملي ايران عنواني است که پيش از انقلاب سال 57 به سازمان صدا و سيما گفته مي شد. در دهه 1330 ايجاد سازمان راديو تلويزيون ملي ايران مطرح شد، ولي عملي شدن اين طرح تا سال‌ها به تعويق افتاد. توليد تصوير، آن هم به صورت چند ساعت در روز، کار چندان ساده‌اي نبود و نيازمند سرمايه خصوصي و هفتگي بود. به همين دليل حبيب‌الله ثابت پاسال، سرمايه‌دار بخش خصوصي، تأسيس يک فرستنده تلويزيوني را به دولت وقت پيشنهاد داد و دولت نيز پيشنهاد او را پذيرفت و براي آن که کار جنبه قانوني داشته باشد، مجلس شوراي ملي در تير ماه سال 1337، ماده‌اي با چهار تبصره به تصويب رساند که به موجب آن، اجازه داده شد فرستنده تلويزيوني در تهران زير پوشش وزارت پست و تلگراف و تلفن ايجاد شود. اين فرستنده تا پنج سال از پرداخت ماليات معاف بود و تمام برنامه‌هاي آن از مقررات اداره کل انتشارات پيروي مي‌کرد. نخستين فرستنده تلويزيون ايران در ساعت 5 بعد‌از ظهر جمعه 11 مهر ماه سال 1337، اولين برنامه خود را پخش کرد. اين فرستنده که تلويزيون ايران ناميده مي‌شد در ابتدا هر روز، ازساعت 18 تا ساعت 22 برنامه داشت. تلويزيون ايران در ابتدا به صورت کاملاً خصوصي اداره و هزينه‌هاي آن از آگهي‌هاي تبليغاتي تأمين مي‌شد. ايستگاه فرستنده تلويزيوني پس از يک سال فعاليت، برنامه‌هاي روزانه خود را در تهران به پنج ساعت افزايش داد و درسال 1340، فرستنده ديگري در آبادان و يک فرستنده تقويتي در اهواز تأسيس کرد. در تاريخ ششم تير ماه سال 1346 مجلس شوراي ملي لايحه دولت درباره تشکيل سازمان تلويزيون ملي ايران را - که قبلاً به تصويب مجلس شوراي ملي رسيده و مجلس سنا در آن اصلاحاتي کرده بود - مجدداً مورد شور قرار داد و به شرح زير به تصويب نهايي رساند:

ماده واحده: براي تهيه و اجراي برنامه‌ها و بهره‌برداري و اداره ساير امور تلويزيون ملي ايران در کشور سازماني به نام سازمان تلويزيون ملي ايران وابسته به وزارت اطلاعات تشکيل مي‌شود. سازمان تلويزيون ملي ايران داراي شخصيت حقوقي و استقلال مالي است و طبق اصول بازرگاني اداره مي‌شود و مشمول مقررات قانون محاسبات عمومي و آيين نامه‌هاي معاملات دولتي نبوده و تابع اساسنامه و آيين‌نامه‌هايي خواهد بود که طبق بند 4 اين قانون وضع مي‌شود... درسال 1347 نخستين مراکز توليد و پخش راديو و تلويزيون افتتاح مي‌شوند و با توسعه شبکه مخابراتي و مايکروويو از سال 1348 تلويزيون ملي ايران توانست به تدريج مراکز توليد راديو تلويزيوني را با ايستگاه‌هاي مختلف در سطح کشور مرتبط کند.

برنامه‌هاي تلويزيون ايران در آن زمان بيش‌تر شامل برنامه‌هاي سرگرم‌کننده بود. سپس يک گروه فرانسوي که از سوي سازمان برنامه و بودجه مأمور بررسي و طراحي يک مرکز تلويزيوني با امکاناتي ساده شده بود، پخش برنامه‌هاي آزمايشي را در سال 1345، آغاز کرد.

در سال 1348، به منظور افزايش امکانات فني تلويزيون، دستگاه زميني ماهواره‌اي مخابراتي اسد آباد همدان تبادل برنامه‌هاي تلويزيوني را با ايستگاه‌هاي خارجي ميسر ساخت و پس از چندي دولت تلويزيون ايران را از ثابت پاسال خريداري کرد و با پيوستن تلويزيون ايران به تلويزيون ملي، پخش دو برنامه تلويزيوني از دو کانال ادامه يافت. برنامه‌هاي جاري تلويزيون ملي، برنامه اول و برنامه‌هايي که از تلويزيون ايران سابق پخش مي‌شد، برنامه دوم نام گرفت. به غير از اين دو برنامه، دو کانال ديگر نيز فعاليت داشتند: نخست، تلويزيون آموزشي که از مهرماه سال 1345، کارش را زير نظر وزارت آموزش‌و پرورش آغاز کرد و به آموزش تخصصي دوره‌هاي ابتدايي و متوسطه پرداخت. ديگري شبکه راديو تلويزيون بين‌المللي که در تاريخ 26 اکتبر 1976 ميلادي، برنامه‌هاي خود را به زبان انگليسي شروع کرد. اين فرستنده تلويزيوني همراه يک فرستنده راديويي که برنامه بين‌المللي خوانده مي‌شد، وظيفه پخش اطلاعات و اخبار و هم‌چنين فراهم آوردن برنامه‌هاي اداره آمار تلويزيون، 93 درصد مناطق شهري و 45 درصد مناطق روستايي ايران، زير پوشش برنامه‌هاي تلويزيوني قرار گرفته بود. پخش برنامه‌هاي تلويزيون به صورت رنگي نيز از همين سال شروع شد . پيش از آن چند برنامه رنگي به صورت آزمايشي درسال 1350، پخش شده بود.

شبکه يک تلويزيون، سراسري بود و شبکه دو فقط مناطق تهران و اطراف را تحت پوشش قرار مي‌داد که هر دو شبکه در ساختمان الوند مستقر بودند و محل پخش برنامه‌ها در ساختمان جام‌جم، در خيابان وليعصر بود. درسال 1350، ساختمان توليد به عنوان اولين ساختمان راديو و تلويزيون ملي در اراضي چند هکتاري جام‌جم ساخته‌شد. اين ساختمان 10870 مترمربع مساحت دارد.


نسخه چاپي ارسال به دوستان