نسخه شماره 3313 - 1392/07/18 -

 الهام علي اف پيروز انتخابات رياست جمهوري آذربايجان مي شود
 بدبيني به دموکراسي متزلزل باکو 

 گروه بين الملل: کشورهاي قلب اوراسيا که پس از فروپاشي اتحادجماهيرشوروي متولد شدند در طول بيش از دو دهه نتوانستند آن گونه که بايد به دموکراسي دست يابند. ديروز مردم آذربايجان براي شرکت درهفتمين انتخابات رياست جمهوري اين کشور به پاي صندوق‌هاي راي رفتند ؛ باکو مدعي آزادي بيان و دموکراسي است اما رسانه‌هاي جهان به اين ادعا با ديده ترديد نگاه مي‌کنند. قرار است روز پنجشنبه، مجمع پارلماني اتحاديه اروپا و سازمان امنيت و همکاري اروپا که بر انتخابات نظارت مي‌کنند، ديدگاه خود را درباره شفافيت انتخابات اعلام کنند.

مخالفان الهام علي اف رئيس جمهور جمهوري آذربايجان مي‌گويند در اين کشور جايي براي دموکراسي وجود ندارد و دولت نمي‌خواهد انتخابات را به طور آزاد ودموکراتيک برگزار کند. در يکي از مناظرات تلويزيوني نامزدهاي انتخابات اخيراً درگيري روي داد.اما در کل، تبليغات انتخاباتي آرام بوده است.طرفداران نامزدهاي مخالف به خيابان‌ها مي‌آيند.اما پيروزي آنها بعيد به نظر مي‌رسد.جميل حسنلي نامزد مخالف مي‌گويد:« ما آراي زيادي کسب مي‌کنيم. اگر انتخابات سالم برگزار شود ، ما برنده خواهيم شد. اما مشکل اين است که کميته انتخابات اغلب نتايج دستکاري شده اعلام مي‌کند.» اوايل امسال، پليس براي متفرق کردن معترضان در خيابان به زور متوسل شد و سازمان عفو بين الملل نيز از روند سرکوب پيش از انتخابات ، دستگيري‌ها ، محاکمات ناعادلانه و سرکوب رسانه‌ها انتقاد کرد. اما دولت باکو هميشه انتقادات خارجي را رد کرده است. رئيس جمهوري آذربايجان به اميد پيروزي براي سومين دوره پياپي، راي خود را صبح روز چهارشنبه به صندوق انداخت. الهام علي اف همواره حضور نزديک به 52 هزار ناظر محلي و بين المللي را دليل سلامت انتخابات دانسته است.

فرصت درآمدهاي نفتي

جمهوري آذربايجان به لطف درآمدهاي نفتي پيشرفت‌هاي زيادي داشته است.در نگاه نخست باکو بزرگ به نظر مي‌رسد.آسمان خراش‌هاي بسيار مدرن دارد. خودروهاي اشرافي در خيابان‌هاي آن درحال رفت و آمد هستند.هتل‌هاي اشرافي دارد که همه اينها ناشي از ثروت خدادادي فروش نفت است که 70درصد درآمدهاي اين کشور را تشکيل مي‌دهد. برخي الهام علي اف رئيس جمهور کنوني را عامل اين پيشرفت مي‌دانند. خانواده علي اف ثروت هنگفتي اندوخته است اما طرفدارانشان مي‌گويند خانواده علي اف ثروت خود را صرف مردم مي‌کند.به همين علت بسياري از مردم اين کشور مي‌گويند به کسي راي مي‌دهيم که اين وضع خوب را در جمهوري آذربايجان به وجود آورده است که منظور آنها الهام علي اف کشور است.

البته آمار و ارقام اقتصادي و درآمدههاي سرانه نيز نشان مي‌دهد که اوضاع در جمهوري آذربايجان براي مردم چه اندازه تغيير کرده است. به عنوان مثال در سال 2003 توليد ناخالص سرانه اين کشور حدود 625 يورو درسال بوده است . اما در سال 2012 رقم اين شاخص به 5774 يورو رسيد.در نتيجه کسي که از نظر سياسي از وضع به وجود آمده بيشتر از همه نفع مي‌برد الهام علي اف رئيس جمهور جمهوري آذربايجان است.او در سال 2003 به جاي پدرش حيدر علي اف به اين سمت رسيد.اين توارث قدرت در جمهوري آذربايجان ازآنجهت مهم است که آيين شخص پرستي در آن همچنان قوي است. الهام علي اف در انتخابات 2008 به طور جنجال برانگيزي در سمتش ابقا شد.اما به موجب همه پرسي که در اين کشور در سال 2009 انجام گيرد رئيس جمهور مي‌تواند تا زماني که مردم از او در انتخابات حمايت کنند راس قدرت باقي بماند. . واقعيت امر آن است که در عرصه سياسي جمهوري آذربايجان،مخالفان علي اف نمي‌توانند صداي خود را به گوش ديگر برسانند. علي اف آنچنان به پيروزي خود مطمئن است که حتي حاضر نيست در مناظرات تلويزيوني شرکت کند.به همين علت جميل حسنعلي از نامزد مخالفان در انتخابات رياست جمهور با درک اين موضوع مي‌گويد امروز در جمهوري آذربايجان جايي براي دموکراسي وجود ندارد و دولت نمي‌خواهد انتخابات را به طور آزاد ودموکراتيک برگزار کند.

با اين وجود مخالفان علي اف با کنار گذاشتن محدوديت‌ها در خيابان‌ها عليه حکومت وي،هراز چندگاهي تظاهرات مي‌کنند.

سايه سنگين ديکتاتوري

در آذربايجان آزادي بيان نقض مي‌شود. ليلا يونس، از فعالان مدني آذربايجان مي‌گويد که در کشور روزنامه‌نگاران، وبلاگ‌نويسان و کنشگران سياسي زير فشار مداوم قرار دارند. او بر آن است که اين انتخابات نيز مانند دوره‌هاي پيشين با تقلب و تزوير همراه خواهد بود. فواد آقايف، وکيل دادگستري، نيز معتقد است که مردم از “فساد سراسري مقامات دولتي” به جان آمده‌اند. کشور سرشار از منابع نفت و گاز است، اما به خاطر فساد و سوءمديريت، شواهد فقر و محروميت و بيکاري در همه جا ديده مي‌شود. رشد اقتصادي کشور کاهش يافته، درآمد سرانه پايين است و بسياري از جوانان در آرزوي مهاجرت به خارج هستند چون براي بهبود اوضاع هيچ اميدي ندارند. تا وقتي دولت الهام علي‌اف به حکمراني توأم با سرکوب و اختناق ادامه مي‌دهد، نيروهاي مخالف انتظار ندارند که تغيير زيادي در کشور صورت بگيرد. به دنبال برگزاري مراسم يوروويژن در سال 2012 اميد به انجام اصلاحات سياسي از سوي رژيم تقويت شده بود، اما از اين اميد چيزي باقي نمانده است.

عينک شک و ترديد

“اتحاديه اروپا” در اظهاريه‌اي از “نبود رقابت دموکراتيک” در انتخابات رياست جمهوري آذربايجان انتقاد کرده است. از شواهد اين کاستي، رستم ابراهيم‌بيگوف است، نويسنده‌اي سرشناس که اجازه نيافت نامزدي خود را اعلام کند. کميسيون انتخابات به اين بهانه که او داراي گذرنامه روسي است، شرکت او در انتخابات رياست جمهوري را مغاير قانون دانست.

پس از رد صلاحيت ابراهيمبکوف، نيروهاي مخالف اکنون به جميل حسنلي اميد بسته‌اند. از 9 نامزدي که وارد رقابت رياست جمهوري شده‌اند، حسنلي تنها نامزدي است که در مخالفت واقعي با رژيم وارد کارزار انتخابات شده است.تاريخدان 61 ساله قول مي‌دهد که فساد را برچيند، از حق مالکيت پاسداري کند و آزادي را به کشور برگرداند. با وجود کارشکني‌هاي نيروهاي امنيتي، هر بار چندين هزار نفر در گردهمايي‌هاي او شرکت مي‌کنند، اما به عقيده ناظران او هيچ شانسي ندارد و پيروزي الهام علي‌اف قطعي است. در ميان نامزدهاي انتخاباتي سه نفر بيش از دو بار است که در انتخابات 22 سال گذشته شرکت کرده اند و هيچ کدام بيشتر از 3 درصد نتوانسته اند جذب آرا کنند. سران جمهوري آذربايجان از منتقدان ايراد مي‌گيرند که آنها روشنفکراني هستند که تنها به نکات منفي توجه دارند و بر پيشرفت‌هاي کشور چشم مي‌بندند و فراموش مي‌کنند که کشور تنها 20 سال است که به استقلال رسيده است. الهام علي‌اف پيوسته تأکيد مي‌کند که کشور او با وجود ريشه‌هاي اسلامي، گرايش به غرب دارد. مقامات دولتي در هر فرصتي تکرار مي‌کنند که کشور هنوز از پيامدهاي درگيري با ارمنستان بر سر منطقه قره‌باغ، نياسوده است. منطقه به اقليم آذربايجان تعلق دارد، اما به دنبال جنگي که در اوايل دهه 1990 هزاران قرباني گرفت، به زير سلطه ارمنستان در آمد.

پيروزي قطعي الهام علي اف

نيروهاي مخالف دولت از سالم و شفاف نبودن انتخابات انتقاد مي‌کنند. در رسانه‌هاي دولتي و در تبليغات عمومي بيشتر نام و تصوير الهام علي‌اف ديده مي‌شود و به ندرت تصوير يکي از 9 نامزدي که به رقابت با او وارد ميدان شده‌اند به چشم مي‌خورد. افزون بر اين در همه جا تصوير حيدر علي‌اف، پدر رئيس جمهور کنوني ديده مي‌شود، که گويا همچنان از محبوبيت فراوان برخوردار است. در کشور ساحل درياي خزر نزديک به 5 ميليون نفر حق دارند در انتخاب رهبر آينده کشور رأي دهند، اما همه پيشاپيش مي‌دانند که بار ديگر نام الهام علي‌اف از صندوق‌ها بيرون خواهد آمد و اين ديکتاتور 51 ساله براي بار سوم رئيس جمهور خواهد شد. آقاي علي‌اف نيز از پيروزي خود مطمئن است، براي همين نه به تشريح اهداف و برنامه‌هاي خود علاقه دارد و نه به انتقادات مخالفان کمترين توجهي نشان مي‌دهد. رئيس جمهور کنوني در 15 اکتبر 2003 در پي انتخاباتي به قدرت رسيد که از نظر “سازمان امنيت و همکاري” شفاف و عادلانه نبود. او به دنبال انتخاب مجدد در سال 2008 قانون اساسي کشور را به گونه‌اي “اصلاح” کرد که بتواند براي بار سوم رئيس جمهور شود. از مسائل عجيب آذربايجان اين است که رئيس جمهور پس از ده سال حکمراني هنوز نتوانسته خود را از زير سايه پدر بيرون بکشد. به گفته آگاهان سياسي او هنوز مشروعيت خود را از پدر مي‌گيرد، که 4 دهه دبيرکل حزب کمونيست آذربايجان بود و با قدرت اتحاد شوروي (سابق) بر اين خطه حکومت کرد. در واقع تا امروز ميراث "پدر" باقي است. بسياري از دولتمرداني که مقامات اصلي را به عهده دارند، همان افراد پيشين هستند که از دهها سال پيش زمام امور را به دست دارند. پيوندهاي فساد مالي و منافع مشترک، اتحاد آنها را حفظ کرده است.


نسخه چاپي ارسال به دوستان