نسخه شماره 4004 - 1394/01/15 -


ياد


تلنگر


پژواک


پيشنهاد


تصوير تاريخ


چهره‌ها


 ياد 
نويسنده : سيد حميدرضا خوشدل

براي بزرگداشت پروين اعتصامي

اي که الحق نامت اختر در ادب

اي به زيبايي، کلامت منتسب

بَه، چه ديواني سرودي جاودان

روحت اي پروين، هميشه شادمان

به، چه اشعاري، چه سبکي استوار

با لطافت، با بياني سازگار

در معاني دقتي بي حد دقيق

هر کلامي را به تعريفي عميق

هر کلامي کرده‌اي شيوا بيان

هر بيانت پند و درسي از زمان

گه دهي پندي ز اخلاقي نکو

گه نمايي در طبيعت جستجو

گفته‌اي از دانش و فن و هنر

داشتي از ضعف و سستي بر حذر

عالمي را از حقيقت با خيال

با مهارت در هم‌آميزي به حال

مهر مادر را به شوري بي‌نظير

کرده اي عنوان به نحوي دل پذير

صد هزاران آفرين تا بي‌کران

مرحبا بر اين چنين طبعي روان

بر چنين طبعي که بيند گفت‌وگو

بين سوزن با رفوگر در رفو

گفت‌وگو مابين يک مژگان و چشم

بين گل با خار خود، با فخر و خشم

بين کرباسي و الماسي گران

بين گرگي با يکي سگ، پاسبان

کاهلي با عنکبوتي روي در

ماکيان با روبهاني حيله گر

گفت‌وگوهايي که هر يک را پيام

هست پندي با صداقت در کلام

مي‌شوم افسون آن « درياي نور»

«ديده و دل» را کنم هر دم مرور

«لطف حق» يک قطعه با کوهي ز شور

«روح آزادت» تلنگر بر شعور

همرهي با اشک چشمي در سفر

قصه‌اي از يک درخت بي‌ثمر

کعبه‌اي خواني دل اندر مثنوي

مي‌دهي با «‌ذره‌« درس زندگي

«مست و هشيارت» و «جولاي خدا»

«دزد و قاضي » گفتماني بي‌ريا

قطعه اي زيبا که بر سنگ مزار

مي نمايد روح انسان را شکار

الغرض نظمت يکايک با شکوه

استواري در ادب مانند کوه

روحتان شاد اي ادب را افتخار

نامت اي پروين به دل‌ها ماندگار ...


 تلنگر 
نويسنده : ولي درويشي

- رئيس دفتر مطبوعاتي وزارت خارجه آمريکا در نشست مطبوعاتي روزجمعه اين وزارتخانه گزارش منتشره در برخي رسانه‌ها مبني برتوافق انجام شده بين آمريکا وروسيه درباره سرنوشت بشار‌اسد رئيس‌جمهوري سوريه را کذب محض خواند.

البته بعيد هم نيست سوابق روسيه ممکن است مساله سوريه الان آنقدر مهم شده باشد که روسيه بتواند با بليط آن معامله‌اي جديد را در جهت منافع خود با آمريکا يا هر کشور ديگري انجام دهد.

- به گزارش ايسنا، در حال حاضر بيش‌از 95 درصد جمعيت جهان تحت پوشش شبکه‌هاي تلفن همراه هستند و تعداد مشترکان موبايل از 2/2 ميليارد مشترک در سال 2005 به حدود 1/7 ميليارد مشترک در سال 2015 رسيده است.

قابل توجه کساني که در اين خواب خوش اند که، هنوز عهد، عهد دقيانوس است و جوامع انساني و روابط اجتماعي، همان جوامع و روابط چندده سال قبل!

- دونالد ترامپ، نامزد پيشتاز جمهوري خواهان در انتخابات آتي رياست‌جمهوري آمريکا ادعا کرد که واشنگتن و متحدانش بايد از محدوديت‌هايي که در استفاده از تسليحات اتمي تعيين کرده‌اند، عبور کنند.

احتمالا تا چند روز ديگر افکار عمومي دنيا به سمتي برود که رهبر کره شمالي را بيخيال شود و مهمترين دغدغه اش جناب ترامپ شود!

- ترامپ در اظهارات خود گفته است که از دستيابي ژاپن و کره جنوبي به تسليحات هسته‌اي براي مقابله با همسايه‌شان کره‌شمالي استقبال مي‌کند.

اين که شد همان عقايد بعضي سياست ورزانِ سياست سوز خودمان!

- يک نماينده اصولگراي مجلس ادعا کرد که اصولگرايان در انتخابات تهران رقيب را جدي تلقي نکردند وبه طور جدي پاي کار نيامدند.

والا تا جايي که ما ديديم آنها از اين جدي تر نمي توانستند وارد شوند. احتمالا ايشان مي خواسته اند بفرمايند با وجود جديت اصولگرايان، اين بار اصلاح طلبان هم به طور جدي پاي کار آمدند و آنها را 30 بر 0 بردند.

- نقوي حسيني گفت: راي آوري ليست کانديداهاي اصلاح‌طلب در تهران ايجابي نبود يعني مردم به جهت شناخت از کانديداها و توانمندي و تجربيات و دانش و علم آنها راي ندادند. راي مردم سلبي بود بدان معنا که کساني پاي صندوق آمدند که با راي به ليست اصلاح‌طلبان ليست مقابل راي نياورد.

دقيقا همين طور است! چون مردم ممکن بود ليست اصلاح طلبان را به درستي نشناسند اما انصافا ليست اصولگرايان را خيلي خوب شناخته بودند.

- اتحاديه انجمن‌هاي اسلامي دانشجويان مستقل در نامه‌اي به رئيس‌جمهور از وي خواستند از صنعت موشکي و دفاعي کشور به‌عنوان يکي از خطوط قرمز جمهوري اسلامي ايران دفاع کند.

حالا مگر از اين خط قرمز عدول شده يا قرار است عدول شود که اين عزيزان دلنگران شده اند؟


 پژواک 

الزامات برنامه اقدام و عمل

سرمقاله: امسال نيز به رسم هر ساله، رهبر معظم انقلاب استراتژي و اولويت سال جديد را تعيين نمودند. ايشان اين سال را« اقتصاد مقاومتي، اقدام وعمل» نام نهادند. وضع و مختصات امروز ضرورت اين اولويت‌گذاري را داشت. وضعيت معيشت ومختصات اقتصاد ما سال‌هاست که مبتلا شده است درمان اساسي و درست آن نيز اقتصاد درون زا است. اقتصاد مقاومتي از جنس اقتصاد درون زا است. اقتصادي که بر پاي خود استوار است.

هجمه به‌هاشمي‌به چه قيمتي؟

يادداشت: آيت‌الله‌هاشمي‌در همه زمان‌ها، در معرض هجمه، توهين وتخريب بوده وبد اخلاقي‌هاي سياسي براي او تازگي ندارد. همان طور که هشت سال صبوري کرد تا ملت متوجه شوند وببينند شخصيتي که با تمام وجود در ميانه ميدان ايستاد وتخلفات عده اي تازه به دوران رسيده سياسي را فرياد کرد وهشدار داد که ايهاالناس دود اين آتش فراگير مي‌شود و دامن شما را مي‌گيرد.

سال نود وپنج سال آرامش باشد

يادداشت: ما به بحران والتهاب عادت کرده ايم.نسل‌هايي در بحران بار آمده ويا از بدو تولد با التهاب زندگي کرده‌اند... بحران‌هايي پس از انقلاب به اين کشور تحميل شد. تحريم‌ها وخصومت‌هايي که گروهي را آبديده و سرسخت کرد و گروهي را خسته گريزان... بارها فرصت آرامش پديد آمد و بحران‌زايي‌ها وايران هراسي‌ها‌ي گوناگون را بر باد داد. وبالاخره دولت هشت سال‌هاي با ادعاهاي بسيار که معجزه هزاره سوم ناميده مي‌شد و التهابات بيشتري برجاي نهاد. سرانجام مردم به گزينش ديگري راي دادند، به آرامش واعتدال وعقلانيت به کليدي که آن را راه گشاي گريز از التهاب وبحران مي‌پنداشتند.

رشته‌هايي که پنبه شد

يادداشت: بخش اصلي ماجراي سال گذشته از همين روز آغاز شد. در دقايق پاياني روز سيزدهم ودر آغاز روز چهاردهم فروردين ماه سال 1394 تيم هسته‌اي کشورمان و گروه کشورهاي 1+5 بعد از يک دوره فشرده مذاکرات در شهر لوزان به توافق رسيدند... دولت محترم از توافق لوزان به عنوان يکي از دستاوردهاي بزرگ تاريخ انقلاب ياد کرد... کيهان در همان ساعات اوليه با مراجعه به متن توافق لوزان ومقايسه«داده»‌ها با « گرفته»‌هاي آن «به اين نتيجه رسيده بود که نه فقط ميان داده‌ها و گرفته‌ها توازني وجود ندارد بلکه در مقابل امتيازهاي نقد فراواني که داده ايم، غير از چند «وعده نسيه» چيزي به دست نياورده ايم.

2 روش مخالفان روحاني

سرمقاله: ... زمان براي حسن روحاني با شتابي هولناک مي‌گذرد، تا حدي که حتي امروز هم براي برنامه‌هاي اقتصادي دولت دير است. مخالفان دولت هر قدر بتوانند کار را به تاخير بيندازند وزمان بخرند، برنده بازي خواهند بود. نقطه تلاقي اين درگيري‌هاست که سياست داخلي دولت را شکل مي‌دهد... هر چه زمان مي‌گذرد، آشکارتر مي‌شود که مخالفان در صددند تا ميوه پيروزي مذاکرات هسته‌اي را بچشند. آنها فقط به زمان بيشتري نياز دارند.

زبان مشترک در سال نود وپنج

سرمقاله: سال نود وپنج با شروع به کار مجلس دهم همراه خواهد بود. انتظارات ونگاه‌ها در سال‌جاري معطوف به مجلس دهم است... مي‌توان مشخصه اصلي سال نود وپنج را در اين قرار داد که تمام گروه‌هاي صاحب‌نظر وصاحب نفوذ چه در ارکان رسمي‌کشور وچه در حوزه جامعه مدني در يک نقطه با هم اشتراک نظر پيدا کنند وآن مصمم بودن براي حل معضلات اقتصادي کشور باشد.


 پيشنهاد 
نويسنده : جواد لگزيان

تريستان و تونيو كروگر

كتاب حاضر دو نوول از نخستين آثار توماس مان را دربر مي‌گيرد. نوول تريستان داستان نويسنده جواني است كه چون ميان هنر و زندگي شكافي غلبه‌ناپذير مي‌بيند به گوشه‌نشيني پناه مي‌برد، ولي اين انزوا سرانجام توان جهت‌يابي در صحنه اجتماع را از او مي‌گيرد. داستاني از انحطاط فرهنگي است كه مضمون بسياري ديگر از آثار توماس مان از جمله تونيو كروگر هم است. تونيو كروگر پرخواننده‌ترين اثر توماس مان است، حكايت شكل‌گيري شخصيت نوجواني كه با دلواپسي، هويت خود را جست‌وجو مي‌كند. رايش رانيسكي مفسر نامدار آلمان، تونيو كروگر را قصه قرن لقب داده و درباره‌اش گفته است: «انسان‌هاي بسياري خود را در آينه اين نوول باز مي‌يابند؛ همه آناني كه خسران ديده‌اند و در جامعه بي‌جايگاهند و از اين رو ادبيات را وطن خود قرار داده‌اند». «تريستان و تونيو كروگر» اثر توماس مان و با ترجمه « محمود حدادي» را نشر افق در 176 صفحه چاپ و روانه بازار كتاب كرده است.

طبقه هفتم غربي

پسرك با تعطيل شدن مدرسه دنبال كار مي‌گردد. به پيشنهاد دوست مادرش براي پرستاري از نويسنده‌اي پير، پا به آپارتمان او مي‌گذارد. كسي در طبقه هفتم غربي منتظر اوست. اما برجي كه پيرمرد در آن زندگي مي‌كند و ماجراهايي كه در آن اتفاق مي‌افتد چندان عادي و طبيعي نيست؛ براي رفتن به طبقه هفتم غربي بايد از مرغ ماهي‌خوار، توله سگ پشمالوي تر و تميز، ديو بي‌شاخ و دم، مرد كراواتي و پسرك چاق گذشت تا رسيد به درخت بلوط و...

پسرك كه شاهد زندگي يكنواخت و كسل‌كننده پيرمرد است، سعي مي‌كند فضاهاي هيجان‌انگيز و شادي را كه پيرمرد دوست دارد، برايش فراهم كند، پرده‌هاي اتاق تاريك را كنار مي‌زند تا نور و روشنايي به داخل اتاق بيايد، يا به‌ دور از چشم بستگان پيرمرد، او را تا پاركينگ مي‌برد و با هم در سرازيري خيابان دوچرخه‌سواري مي‌كنند. سرانجام زندگي پيرمرد پس از گذراندن يك روز لذت بخش به پايان مي‌رسد. در اين داستان نوجوان با يك پديده مهم اجتماعي روبه‌رو مي‌شود و آن همجواري با سالخوردگان است و مي‌تواند اثر مثبتي را بر مخاطب خود داشته باشد. ديگر اينكه مساله مرگ را به زيبايي، به شكل جزيي از طبيعت براي مخاطبش بازگو مي‌كند، به‌طوري‌كه آن را بعنوان يك حقيقت مي‌پذيرد. طبقه هفتم غربي داستاني است عميق و داراي ارزش‌هاي انساني كه از جنبه‌هاي روانشناختي و عاطفي قابل تأمل است.

«جمشيد خانيان»، نويسنده اصفهاني، تا كنون چندين كتاب براي نوجوانان نوشته است. «لاك‌پشتِ فيلي»، «قلب زيباي بابور»، «شبي كه جرواسك نخواند»، و «طبقه هفتم غربي» كه تازه‌ترين كار اوست. «طبقه هفتم غربي» نوشته جمشيد خانيان از سوي انتشارات افق، ناشر كتاب‌هاي كودك و نوجوان در 64 صفحه منتشر شده است.


 تصوير تاريخ 

رويايي که با گلوله پاسخ داده شد

4 آوريل 1968‌ مارتين لوتر کينگ رهبر سياهپوست جنبش حقوق مدني آمريکا در شهر ممفيس ايالت تنسي هنگامي‌كه براي سخنراني آماده مي‌شد‌، هدف گلوله قرار گرفت و كشته شد. او پنج سال پيش از آن به‌عنوان مرد سال ازسوي مجله تايم برگزيده شده بود و در سال 1964 نيز به‌عنوان جوان‌ترين فرد جايزه صلح نوبل را دريافت کرد. اوج فعاليت‌هاي مبارزاتي مارتين لوتر کينگ در دهه‌ 1960 و براي تصويب قانون حقوق مدني بود. وي در سال 1963 در گردهمايي بزرگ طرفداران تساوي حقوق سياهان که دربرابر بناي يادبود آبراهام لينکلن در واشنگتن دي‌سي برگزار شد، معروفترين سخنراني خود را به‌نام «رويايي دارم» انجام داد که از مهم‌ترين سخنراني‌ها در تاريخ آمريکا به‌شمار مي‌آيد. لوتر کينگ در اين سخنراني، که در آن عبارت «رويايي دارم» تکرار مي‌شد، درباره آرزوي خود سخن گفت و ابراز اميدواري کرد که زماني آمريکا طبق مرام و آرمان خويش زندگي کند و تحقق مساوات و برابري ذاتي انسان‌ها را به چشم ببيند.

تصوير اول لوتر کينگ را در حال سخنراني معروف خود نشان مي دهد و تصوير دوم صفحه اول روزنامه لس آنجلس تايمز است که تيتر يک خود را به خبر کشته شدن او اختصاص داده است.


 چهره‌ها 

15 فروردين‌؛ به ياد پروين اعتصامي

درخشش در آسمان شعر ايران

15 فروردين از آن جهت ياد پروين اعتصامي‌را زنده کرديم که سالروز وفات اوست. رخشنده‌ اعتصامي‌معروف به پروين اعتصامي‌در 25 اسفند 1285 خورشيدي برابر با 17 مارس 1907 ميلادي در شهر تبريز به دنيا آمد. پدرش يوسف اعتصامي‌آشتياني (اعتصام الملک) از رجال نامي‌ و نويسندگان و مترجمان مشهور اواخر دوره‌ قاجار بود و در آن زمان ماهنامه ادبي «بهار» را منتشر مي‌کرد.

وي تنها دختر خانواده بود و چهار برادر داشت. در سال هزار و دويست و نود و يک در حالي که کودکي بيش نبود با خانواده به تهران آمد. از اين رو پروين از کودکي با مشروطه خواهان و چهره هاي فرهنگي آشنا شد و ادبيات را در کنار پدر و از استاداني چون دهخدا و ملک الشعراي بهار آموخت.

پيش‌از ازدواج، پدرش با چاپ مجموعه اشعار او مخالف بود و اين کار را با توجه به اوضاع و فرهنگ آن روزگار، درست نمي‌دانست. اما پس از ازدواج پروين و جدائي او از شوهرش، به اين کار رضايت داد. نخستين مجموعه شعر پروين، حاوي اشعاري بود که او تا پيش از 30 سالگي سروده بود و بيش از صد و پنجاه قصيده، قطعه، غزل و مثنوي را شامل مي‌شد. مجموعه شعري که اتفاقا با استقبال مردم هم روبرو شد و استادان معروف آن زمان، مانند دهخدا و علامه‌ قزويني، هر کدام مقاله‌هايي درباره اشعار او نوشتند و شعر و هنرش را ستودند.ژ پروين اعتصامي ‌پس از جدايي از همسر، مدتي هم در کتابخانه‌ دانشسراي عالي بود.

گفتني است ديوان پروين داراي 606 شعر شامل اشعاري در قالب‌هاي مثنوي، قطعه و قصيده مي‌شود. پروين بيشتر به دليل به کار بردن سبک شعر مناظره در شعرهايش، معروف است

وي در پانزدهم فروردين 1320 شمسي به علت ابتلا به حصبه درگذشت و در حرم فاطمه معصومه در قم در مقبره‌ خانوادگي به خاک سپرده شد. شعر معروفي از اين شاعر بر روي سنگ مزارش نوشته شده که يک بيت آن بدين شرح است:

هر که باشي و ز هر جا برسي آخرين منزل هستي اين است