نسخه شماره 3196 - 1392/02/28 -

28 ارديبهشت‌؛ سالروز تولد حکيم عمر خيام
رياضيدان شاعر


براي کاهش کلسترول شکلات تيره بخوريد


6 دشمن ريه‌ها


روزنوشت


پيشنهاد


 28 ارديبهشت‌؛ سالروز تولد حکيم عمر خيام
 رياضيدان شاعر 

 غياث‌الدين ابوالفتح، عمر بن ابراهيم خيام در28 ارديبهشت سال 439 هجري (1048 ميلادي) در شهر نيشابور و در زماني به دنيا آمد که ترکان سلجوقي بر خراسان، ناحيه‌اي وسيع در شرق ايران، تسلط داشتند. وي در زادگاه خويش به آموختن علم پرداخت و نزد عالمان و استادان برجسته آن شهر از جمله امام موفق نيشابوري علوم زمانه خويش را فراگرفت و چنانکه گفته‌اند بسيار جوان بود که در فلسفه و رياضيات تبحر يافت. خيام در سال 461 هجري به قصد سمرقند، نيشابور را ترک کرد و در آنجا تحت حمايت ابوطاهر عبدالرحمن بن احمد، قاضي القضات سمرقند اثربرجسته خودرادر جبرتأليف کرد.

خيام سپس به اصفهان رفت و مدت 18 سال در آنجا اقامت گزيد و با حمايت ملک شاه سلجوقي و وزيرش نظام الملک، به همراه جمعي از دانشمندان و رياضيدانان معروف زمانه خود، در رصد خانه‌اي که به دستور ملکشاه تأسيس شده بود، به انجام تحقيقات نجومي پرداخت. حاصل اين تحقيقات اصلاح تقويم رايج در آن زمان و تنظيم تقويم جلالي (لقب سلطان ملکشاه سلجوقي) بود.در تقويم جلالي، سال شمسي تقريباً برابر با 365 روز و 5 ساعت و 48 دقيقه و 45 ثانيه است. در تقويم جلالي هر پنج هزار سال يک روز اختلاف زمان وجود دارد در صورتيکه در تقويم گريگوري هر ده هزار سال سه روز اشتباه دارد.

بعد از کشته شدن نظام‌الملک، عدم توجه به امور علمي و دانشمندان و رصدخانه، خيام را بر آن داشت که اصفهان را به قصد خراسان ترک کند. وي باقي عمر خويش را در شهرهاي مهم خراسان به ويژه نيشابور و مرو که پايتخت فرمانروائي سنجر (پسر سوم ملکشاه) بود، گذراند.دستاوردهاي علمي خيام براي جامعه بشري متعدد و بسيار درخور توجه بوده است.

وي براي نخستين بار در تاريخ رياضي به نحو تحسين برانگيزي معادله‌هاي درجه اول تا سوم را دسته‌بندي کرد، و سپس با استفاده از ترسيمات هندسي مبتني بر مقاطع مخروطي توانست براي تمامي آنها راه‌حلي کلي ارائه کند. استعداد شگرف خيام سبب شد که وي در زمينه‌هاي ديگري از دانش بشري نيز دستاوردهايي داشته باشد. از وي رساله‌هاي کوتاهي در زمينه‌هايي چون مکانيک، هيدرواستاتيک، هواشناسي، نظريه موسيقي و غيره نيز بر جاي مانده است. اخيراً نيز تحقيقاتي در مورد فعاليت خيام در زمينه هندسه تزئيني انجام شده است که ارتباط او را با ساخت گنبد شمالي مسجد جامع اصفهان تأئيد مي‌کند.

تاريخ‌نگاران و دانشمندان هم عصر خيام و کساني که پس از او آمدند جملگي بر استادي وي در فلسفه اذعان داشته‌اند، تا آنجا که گاه وي را حکيم دوران و ابن سيناي زمان شمرده‌اند. آثار فلسفي موجود خيام به چند رساله کوتاه اما عميق و پربار محدود مي‌شود. آخرين رساله فلسفي خيام مبين گرايش‌هاي عرفاني اوست.

اما گذشته از همه اينها، بيشترين شهرت خيام در طي دو قرن اخير در جهان به دليل رباعيات اوست که نخستين بار توسط فيتزجرالد به انگليسي ترجمه و در دسترس جهانيان قرار گرفت و نام او را در رديف چهار شاعر بزرگ جهان يعني هومر، شکسپير، دانته و گوته قرار داد. رباعيات خيام به دليل ترجمه بسيار آزاد (و گاه اشتباه) از شعر او موجب سوء تعبيرهاي بعضاً غير قابل قبولي از شخصيت وي شده است. اين رباعيات بحث و اختلاف نظر ميان تحليلگران انديشه خيام را شدت بخشيده است. برخي براي بيان انديشه او تنها به ظاهر رباعيات او بسنده مي‌کنند، در حالي که برخي ديگر بر اين اعتقادند که انديشه‌هاي واقعي خيام عميق تر از آن است که صرفا با تفسير ظاهري شعر او قابل بيان باشد.

خيام پس از عمري پربار سرانجام در سال 517 هجري (طبق گفته اغلب منابع) در موطن خويش نيشابور درگذشت و با مرگ او يکي از درخشان ترين صفحات تاريخ انديشه در ايران بسته شد.


 براي کاهش کلسترول شکلات تيره بخوريد 

 تحقيقات نشان مي‌دهد که مصرف شکلات‌هاي تيره و تلخ به تنظيم سطح کلسترول کمک مي‌کند.

محققان اعلام کردند که مواد تشکيل دهنده شکلات تيره مي‌تواند به بيماران ديابتي در کنترل و تنظيم سطح کلسترول آن‌ها کمک کند.

تحقيقات ديگر انجام شده در مورد شکلات‌هاي تيره نشان مي‌دهد که شکلات‌هايي که از کاکائو جامد تشکيل شده‌اند، داراي پلي‌فنول‌ها هستند که مي‌توانند به کاهش بيماري‌هاي قبلي کمک زيادي کنند.

محققان دانشگاه« Hull» اعلام کردند که افراد مبتلا به ديابت مي‌توانند با مصرف شکلات‌هاي تيره سطح کلسترول را کاهش دهند.

کلسترول بالا يکي از مشکلات شايع و اصلي در بين بيماران ديابتي است و اين مشکل بسيار جدي است زيرا منجر به ابتلا به بيماري‌هاي قلبي و حمله‌هاي قلبي مي‌شود.

نتايج اين تحقيقات در مجلهMebicine Diadetic منتشر شده و نشان مي‌دهد مواد شيميايي درون شکلات به کاهش سطح کلسترول کمک مي‌کند.

محققان در اين تحقيقات به 12 فرد مبتلا به ديابت نوع 2 در طي 16 هفته شکلات تيره دادند و در همه اين افراد ميزان سطح کلسترول خون آن‌ها کاهش پيدا کرد.

استو آتکين سرپرست اين تحقيقات گفت: مصرف شکلات تيره و کاکائويي باعث کاهش کلسترول خون مي‌شود و به نوعي ديگر مي‌توانيم بگوييم که مصرف شکلات تيره باعث کاهش حمله و بيماري‌هاي قلبي مي‌شود.

وي افزود: بايد در رژيم غذايي افراد مبتلا به بيماري ديابت نوع 2 شکلات‌هاي کاکائويي افروده شود، تا راحت‌تر بتوانند به زندگي نرمال و عادي بازگردند.

اگر چه اين تحقيقات نشان مي‌دهد که مصرف شکلات براي بهبود حال بيماران ديابتي موثر است، اما بايد متخصصان ديابت به اين پيشنهاد چراغ سبز نشان دهند و مجوز گنجاندن شکلات را در رژيم غذايي بيماران ديابتي بدهند.


 6 دشمن ريه‌ها 

 1- پرينترها و دستگاه‌هاي فتوکپي هنگام کار ذرات ريزي در فضا منتشر مي‌کنند که مي‌تواند نفس کشيدن را براي کاربرانشان سخت کند.

2- برخي محصولات پلاستيکي خانگي، پرده‌هاي حمام، کفپوش‌هاي پلاستيکي و اسباب‌بازي‌ها به مرور فتالات آزاد مي‌کنند و اثرات نامطلوبي بر دستگاه تنفسي مي‌گذارند.

3- گردوغبار ناشي از آرد وقتي به ريه‌ها آسيب مي‌رساند که طولاني مدت استنشاق شود.

4- هيدروکربن تولوئن بعد از سوختن پارافين شمع آسيب جبران‌ناپذيري به ريه مي‌زند.

5- رابطه مستقيمي بين دي‌اکسيد نيتروژن رها شده از شعله لوازم گازسوز و علايم آسم کودکان وجود دارد.

6- احتمال ابتلا به آسم در بين افرادي که بعد از تصادف و بازشدن کيسه هواي خودرو بيشتر از 15 دقيقه در ماشين باقي مي‌مانند هم زياد است.


 روزنوشت 
نويسنده : نوشيروان کيهاني‌زاده

 مخالفت دکتر مصدق با تمديد اختيارات وزير دادگستري وقت

28 ارديبهشت 1306 دكتر مصدق نماينده مجلس با تمديد اختيارات وزير دادگستري وقت، كه خواست رضاشاه بود مخالفت و استدلال كرد كه چون در كشور حالت فوق‌العاده وجود ندارد، تمديد چنين اختياراتي وجاهت حقوقي نمي‌تواند داشته باشد.

تاريخ نشان داده است كه سوء‌استفاده از «اختيارات»، آسان بوده و عملا بارهاصورت گرفته است و نبايد تجربه گذشته را ناديده گرفت كه خيانت به ملت است.

دکتر مصدق که خود دکتراي حقوق داشت در طول عمر هميشه نگران نظام قضايي کشور بود و عقيده داشت که اگر چرخ‌هاي اين نظام به خوبي نچرخد، هيچ مسئله‌اي در ايران حل نخواهد شد. وي در طول نخست‌وزيري خود دست به اصلاحات وسيع در دادگستري زده بود.

روزي كه برتراند راسل به دنيا آمد

هجدهم ماه مي سال 1872 برتراند راسل رياضي دان، فيلسوف و نويسنده بزرگ قرن 20 و مدافع معروف آزادي انديشه و بيان چشم به جهان گشود و 98 سال زندگي كرد. از كارهاي مهم او تفسير موضوع‌هاي پيچيده فلسفي و دوباره‌نويسي و عوام فهم كردن آنها است. تاليف او «حيات منطقي» معروف است.

نظرات راسل در زمينه حكومت و دمكراسي به عقايد «ليبرتارين»‌ها نزديكتر بود. وي برضد بكار بردن اسلحه كشتار جمعي، بويژه سلاح اتمي و نيز حل مسائل از طريق توسل به نيروي نظامي و زور بود. وي مداخله آمريكا در جنگ ويتنام را عملي منطقي و پذيرفتني نمي‌دانست و به همين جهت برضد ادامه آن مبارزه مي‌كرد. اين فيلسوف در سال 1950 به خاطر تاليفاتش برنده جايزه نوبل شده بود. راسل دوم فوريه سال 1970 درگذشت.

تخريب زادگاه فردوسي بزرگ به دست پسر امير تيمور

تخريب شهر توس به دست ميران شاه پسر امير تيمور (تيمور لنگ) را 18 مه سال 1389 ميلادي گزارش كرده‌اند. ميران شاه توس، زادگاه و مدفن فردوسي بزرگ را چنان ويران ساخت كه از آن جز ويرانه‌اي باقي نماند و چون مسير رودخانه‌ها را هم به سوي مشهد تغيير داده بود، توس ديگر به آن صورت آباد نشد. لكن، نام اين شهر باستاني همه جا در كنار اسم فردوسي، ميهندوست بزرگ ايران كه 25 ارديبهشت، روز بزرگداشت اوست، زنده مانده است.

شکستن ديوار صوت

هجدهم ماه مي 1953 بانو «ژاکلين کوچران» خلبان نيروي هوايي آمريکا با يک جت جنگنده از نوع اف - 86 ديوار صوت را شکست و با سرعت ساعتي 652 مايل و سه دهم مايل (1050 کيلومتر) پرواز کرد که در آن زمان رکورد تازه‌اي بود. اين پرواز در آسمان کاليفرنيا انجام شد. ژاکلين در آن زمان 43 ساله بود. وي که در 1910 به دنيا آمده بود در 70 سالگي در سال 1980 درگذشت.

منبع: www.iranianshistoryonthisday.com


 پيشنهاد 
نويسنده : جواد لگزيان

ظلمت در نيمروز

 کاري از مدال‌ها و افتخارات حزبي براي کميسر خلق نيکلاي روباشف ساخته نيست.گلوله‌اي شليک مي‌شود و روباشف بر زميني تيره مي‌غلتد، ظلمتي سرخ بر نيمروز مستولي مي‌شود.

آرتور کوستلر در اين رمان خواندني شرحي اندوهنا‌ک‌ و خنده‌دار از بخت برگشتگاني آورده است که روياي سرخ برابري دارند اما از طنز روزگار به خاطر نظراتي چون ترجيح کود نيترات بر کود پتاس يا بزرگ يا کوچک بودن زيردريايي به دست رفقا کنار مي‌روند و چشمانشان از ديدن ديگر افتخارات اتحاد جماهير شوروي محروم مي‌شود...

رمان «ظلمت در نيمروز» اثر آرتور کوستلر نويسنده مجارستاني با ترجمه مژده دقيقي را نشر ماهي منتشر کرده است.