نسخه شماره 3027 - 1391/07/13 -

13 مهر ماه 1360
آيت‌الله خامنه‌اي به رياست‌ جمهوري انتخاب شد


هفدهم ذي‌القعده، درگذشت شيخ عبدالکريم حائري‌يزدي موسس حوزه علميه قم


قبر کوروش کبير کشف شد


روزنوشت


 13 مهر ماه 1360
 آيت‌الله خامنه‌اي به رياست‌ جمهوري انتخاب شد 

 در روز دوشنبه 13 مهر 1360 در پي شمارش آراي سومين دوره انتخابات رياست جمهوري اسلامي ايران، آيت‌الله سيدعلي خامنه‌اي با کسب 95 درصد آرا به عنوان رييس‌جمهور جديد معرفي شد.

سومين دوره انتخابات رياست جمهوري در شرايطي برگزار شد که کشور در اوج بحران سياسي قرار داشت‌. فضاي کشور با گذشت بيش از سه ماه از استيضاح و برکناري جنجال‌برانگيز ابوالحسن بني‌صدر، اولين رييس‌جمهوري اسلامي ايران و جنگ خياباني گروه‌هاي معاند هنوز به حالت عادي بازنگشته بود و دومين رييس‌جمهوري اسلامي ايران يعني محمدعلي رجايي نيز به تازگي به همراه نخست‌وزير خود محمدجواد باهنر در يک انفجار تروريستي به شهادت رسيده بود. تداوم جنگ تحميلي و نياز نيروهاي جبهه به حمايت‌هاي لجستيکي، انساني و همچنين تشديد ترورهاي کور مقامات و مردم عادي دو بحران عمده کشور به شمار مي‌آمد. در چنين شرايطي بود که مسوولان کشور تمامي تلاش خود را معطوف فراهم آوردن مقدمات برگزاري انتخابات سومين دوره رياست جمهوري کرده بودند تا بلکه با انجام اين مهم نگراني‌هاي مردم برطرف شود، فضاي بحراني کشور اندکي به آرامش برسد و به تبع آن دغدغه‌هاي رزمندگان در جبهه‌هاي جنگ که چشم به تحولات پايتخت داشتند اندکي التيام يابد. پس از انفجار دفتر نخست‌وزيري و شهادت رجايي و باهنر، محمدرضا مهدوي‌کني مامور تشکيل دولت موقت و برگزاري انتخابات رياست جمهوري شد.

اوايل پاييز بود که ثبت‌نام از نامزدهاي شرکت در انتخابات رياست جمهوري سوم آغاز شد. در مجموع در اين دوره 46 نفر داوطلب رياست جمهوري شدند که در اين ميان پس از بررسي شوراي نگهبان صلاحيت 4 نفر از آنان به تأييد رسيد. علي‌اکبر پرورش نماينده وقت اصفهان در مجلس شوراي اسلامي، سيدرضا زواره‌اي معاون پيشين وزارت کشور، حسن غفوري‌فرد و حجت‌الاسلام سيدعلي خامنه‌اي نماينده مجلس، عضو شوراي انقلاب و معاون وزارت دفاع چهار نفري بودند که صلاحيتشان براي رقابت در انتخابات تاييد شده بود.

انتخابات در روز 10 مهر 1360 با حضور گسترده و بي‌سابقه مردم برگزار شد. روزنامه جمهوري اسلامي فرداي آن روز در توصيف حضور مردم پاي صندوق‌هاي راي نوشت: «امت مسلمان و انقلابي ميهنمان با شرکت يکپارچه خود در انتخابات رياست جمهوري و ميان‌دوره‌اي مجلس شوراي اسلامي‌خون سرخ شهداي انقلاب اسلامي را ارج نهادند و با انتخاب رييس‌جمهور مکتبي و نمايندگان در خط امام بار ديگر توطئه‌هاي شوم دشمنان انقلاب اسلامي را در هم کوبيدند... بنابر گزارش خبرنگاران ما استقبال طبقات مختلف مردم هميشه در صحنه تهران از انتخابات به حدي بود که پس از گشايش حوزه‌ها يعني از ساعت 7 بامداد، صف‌هاي طولاني مردم مشتاق براي شرکت در انتخابات تشکيل شد. مردم حق‌جوي و انقلابي تهران در حالي که دسته دسته براي شرکت در مراسم بزرگداشت عالم مجاهد شهيد‌هاشمي‌نژاد و 4 سردار رشيد اسلام، شهيد فلاحي، شهيد نامجو، شهيد فکوري و برادر شهيد کلاهدوز عازم دانشگاه تهران بودند، در جلوي درب دانشگاه براي شرکت در انتخابات صف‌هاي طولاني تشکيل داده و در حالي که طول اين صف‌ها به بيش از 500 متر مي‌رسيد با نظم و آرامش خاصي راي خود را به صندوق انداختند. يک مقام در فرمانداري تهران در ساعت 7 و 45 دقيقه بامداد ديروز در يک تماس تلفني گفت که مدت اخذ آرا طبق تصميمات اتخاذ شده قبلي بايستي در 10 ساعت به پايان برسد ولي احتمال دارد به علت استقبال بيش از حد مردم اين مدت افزايش يابد... همراه با شرکت ميليوني امت مسلمان در انتخابات ديروز، امام خميني رهبر انقلاب و بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران نيز ساعت 9 و 40 دقيقه بامداد ديروز راي خود را به صندوق انداختند.»

روز دوشنبه 13 مهرماه، سه روز پس از انجام راي‌گيري و در پي شمارش آرا، نتايج قطعي انتخابات سومين دوره رياست جمهوري اعلام شد. بر اساس اين نتايج از مجموع 22 ميليون و 687 هزار و 17 نفر واجد شرايط شرکت در انتخابات، 16 ميليون و 847 هزار و 717 نفر يعني حدود 75 درصد در راي‌گيري شرکت کردند که از اين تعداد 16 ميليون و 7 هزار و 972 نفر معادل 95 درصد راي‌دهندگان آيت‌الله سيدعلي خامنه‌اي را به عنوان سومين رييس‌جمهوري اسلامي ايران برگزيدند.

نفر بعدي علي اکبر پرورش بود که با 348294 رأي در جاي دوم ايستاد و بعد از او حسن غفوري‌فرد با 80545 راي و رضا زواره‌اي با 59058 راي رتبه‌هاي بعدي را به دست آوردند.

آيت‌الله خامنه‌اي در شرايطي در اين انتخابات به پيروزي رسيد و جايگزين شهيد‌رجايي شد که 3 ماه پيش از آن خود در مسجد ابوذر تهران مورد سوء‌قصد عوامل سازمان مجاهدين خلق‌(منافقين) قرار گرفته و از ناحيه دست و سينه به شدت مجروح شده بود. حکم تنفيذ سومين رييس‌جمهوري اسلامي ايران در تاريخ 17 مهرماه 1360 توسط امام خميني صادر شد و چندي بعد پنجمين دولت پس از انقلاب در سومين دوره رياست‌جمهوري آغاز به کار کرد.

منبع‌: تاريخ ايراني


 هفدهم ذي‌القعده، درگذشت شيخ عبدالکريم حائري‌يزدي موسس حوزه علميه قم 

 سال 1276‌ه‌ق در روستاي مهرجرد يزد در خانه مردي پاكدل و پرهيزكار به نام محمد‌جعفر كودكي پا به عرصه حيات گذاشت و عبدالكريم نام گرفت‌. در آن روزگار كه عبدالكريم بايستي پايش به مكتب باز مي‌شد در مهرجرد از مدرسه و مكتب خبري نبود و كودكاني كه بزرگ مي‌شدند به دنبال كار و حرفه پدران خود رفته‌‌، بهار عمرشان را در مزارع سپري مي‌كردند، اما عبدالكريم كه گويي سرنوشتي جز اين داشت مورد لطف الهي قرار گرفت و خيلي زود وسيله درس و دانش‌‌اندوزي برايش فراهم شد.

روزي يكي از بستگانش به نام محمد‌جعفر معروف به مير‌ابو‌جعفر - كه خود عالم و در كسوت روحانيت بود - به مهرجرد آمد و در ديدار نخست آثار استعداد و پرتو نبوغي خارق‌العاده را در سيماي اين كودك مشاهده نمود و اين بود كه تحصيل عبدالكريم را عهده دار شد و در همين سفر با رضايت پدر و مادرش‌‌، او را به اردكان برد و به مكتب سپرد.

هنوز بيش از 18 بهار از عمر عبدالكريم سپري نگرديده بود كه شوق ديدار عتبات در دل وي جوشيدن گرفت و راهي سرزمين عراق شد. چهار شهر مذهبي عراق (نجف‌‌، كربلا، كاظمين و سامرا) كه فرزندان پيامبر خدا را ميزبان هستند و خاكشان وجود پاك امامان بزرگوار ما را در آغوش خود كشيده است‌‌، عتبات مي‌گويند. او به همراه مادر خويش با كاروان زيارتي راهي آنجا شد و بي‌درنگ به حلقه دانشوارن و عالمان بزرگي كه گرداگرد امامان را گرفته بودند، پيوست‌. عبدالكريم ابتدا چند سالي در حوزه علميه كربلا در محضر آيت‌الله فاضل‌اردكاني بود و پس از آن با راهنمايي استادش به حوزه عليمه سامرا و به محضر ميرزاي بزرگ شيرازي شتافت .

آيت‌الله حائري پس از رحلت ميرزاي شيرازي راهي نجف گرديد و در آنجا رحل اقامت افكند اما به زودي دريافت كه حوزه علميه كربلا اكنون به وجود او نياز بيشتر دارد. به همين سبب شهر امام مظلومان حسين‌عليه‌السلام را برگزيد و راهي كربلا گرديد.

آيت‌الله حائري در اواخر سال 1332‌ه.ق وقتي ماجراجويي انگليس در عراق شدت گرفت و دامنه آشوب به شهر كربلا نيز كشيده شد به دعوت مردم اراك عزم سفر به ايران كرد. و تا سال 1340 كه عازم قم شد در كنار مردم اين ديار و در خدمت حوزه علميه شهر اراك بود. گويند در اين ايام امام‌خميني‌(ره ) جواني بيست ساله بود كه با شنيدن آوازه حوزه علميه شهر اراك‌‌، از عزيمت به حوزه اصفهان صرف نظر كرد و به سوي اراك شتافت و تا انتقال اين حوزه به شهر مقدس قم از حوزه دانش و معروف اين مرد بزرگ بهره‌ها جست .

آيت‌الله حائري پيش از آنكه از طرف اهالي قم به اين شهر دعوت شود يك بار در سال 1332‌ه‌ق در سفري كه به مشهد رضوي عزيمت نمودند، از قم نيز ديدن كرده و چند شبي را در كنار حرم حضرت فاطمه‌معصومه‌عليه‌السلام گذارنده و اوضاع مدارس ديني را از نزديك مشاهده نموده بود. تاسيس حوزه علميه قم چيزي بود كه زمزمه آن قر‌ن‌ها پيش از حوزه علميه نجف شروع شده بود و ريشه در روايات امامان معصوم‌عليه السلام داشت .

با اقامت گزيدن آيت‌الله حائري در قم بنيان حوزه علميه قم نيز نهاده شد و با گامهاي بزرگي كه ايشان برداشت اين حوزه بتدريج رشد كرد و در رديف بزرگترين حوزه‌هاي علميه جهان تشيع در آمد. پس از تاسيس ‍ حوزه علميه قم بود كه در كمترين زمان‌‌، روح بالندگي و تحرك علمي و فرهنگي در بسياري از شهرهاي ايران نمايان گرديد. پرورش يافتگان حوزه علميه قم به ساير بلاد سرازير گشتند، و ده‌ها كتابخانه و مدرسه علوم ديني در سراسر كشور تاسيس شد. به بركت شكل گيري حوزه علميه قم در زماني اندك فروغ درخشان آن به افق‌هاي دور دست رسيد.وضع مدارس ديگر شهرستان‌ها - نيز با گسيل شاگردان مكتب آيت‌الله حائري بدان مناطق - رو به بهبود گذاشت‌. و در خود شهر قم علاوه بر احياي مدرسه‌هاي علميه قديمي چون‌‌، فيضيه‌‌، دارالشفاء، مومنيه‌‌، خان‌‌، مدرسه‌هاي بزرگ ديگري نيز تاسيس شد كه امروزه تعداد آنها به بيش از 70 مدرسه مي‌رسد.آيت‌الله حائري پس از عمري تلاش و تحمل رنج و مشقت‌‌، در 81 سالگي‌‌، در 17 ذيقعده 1355‌ه‌ق‌(1315ه‌ش‌) به ديار ابدي شتافت و در جوار مرقد قدسي حضرت معصومه‌سلام‌الله‌عليها به آغوش خاك سپرده شد.


 قبر کوروش کبير کشف شد 

 امروز اطلاع حاصل شد که آقاي سامي رييس بنگاه علمي تخت‌جمشيد گزارش مهمي پيرامون يک کشف بزرگ تاريخي توسط اداره کل باستان‌شناسي براي آقاي وزير فرهنگ فرستاده است. خلاصه گزارش رسيده از اين قرار است که چندي پيش آقاي سمندر کار‌شناس فني باستان‌شناسي به اتفاق عده‌اي از کارگران فني براي مرمت بناي سنگ آرامگاه کوروش‌کبير و خشک‌کردن ريشه‌هاي درخت‌هاي انجير کوهستاني که از شکاف سنگ‌ها رسته است، به پازارگار (پايتخت کوروش کبير) عزيمت مي‌نمايد.آقاي سمندر ضمن مرمت پشت بام آرامگاه متوجه مي‌شود که در زير يک رديف سنگ مسقف گودالي سنگي وجود دارد. پس از حفاري دقيق دو گودال به طول تقريبي 2 متر و عرض يک متر و با عمق 85 سانتي‌متر که از خاک انباشته شده بود کشف مي‌گردد.دانشمندان و باستان‌شناسان پس از اين کشف مهم معتقدند که اين دو گودال سنگي مدفن اصلي کوروش در داخل اتاق آرامگاه قرار داشته ولي جسد وي براي آنکه از دستبرد مصون باشد در اين محل مخفي به خاک سپرده شده است. اهميت اين کشف در آن است که در هيچ يک از متون تاريخي از اين 2 قبر که در پشت‌بام اين بناي سنگي عظيم قرار دارد ذکري نرفته و مسلم است که گذشتگان از آن اطلاعي نداشته‌اند و بدين ترتيب بر بسياري از نقل‌قول‌هاي تاريخي قلم بطلان کشيده شد.

روزنامه اطلاعات - 23 مرداد 1337


 روزنوشت 

 نفوذ فرهنگ ايراني در چين

به نوشته كرونيكل رويدادهاي تاريخي، بسط فرهنگ ايراني در چين سبب شده بود كه تا اكتبر سال 50 پيش از ميلاد (مهرماه 2059 سال پيش) تقريبا در همه چين واژه ايراني «ساتراپ (نگهبان و پاسدار شهرستان و ايالت)» را براي سران ايالتها بكار برند. مناسبات ديپلماتيک ايران و چين (داشتن سفير دائم و مستقر در پايتخت) که در پامير (تاجيکستان امروز) و مناطق شمالي آن با ايران همسايه بود از سال 213 پيش از ميلاد (دو هزار و 222 سال پيش ـ زمان پادشاهي تيرداد يکم) برقرار شده بود. شمار اعضاي سفارت ايران در چين در سال 516 ميلادي (زمان سلطنت «وودي» در چين و قباد ساساني در ايران) 90 تن ازجمله يک موبد (روحاني زرتشتي) بود و aسفارتخانه ايران در چين، گارد ايراني داشت. آئين مانوي نيز از اواسط دوران ساسانيان در غرب چين وسيعا رواج يافته و در دوران اشکانيان و ساسانيان، حجم مبادلات بازرگاني دو کشور همسايه چشمگير بود. به دليل همين دوستي بود که پيروز (فيروز) پسر يزدگرد سوم براي گرفتن کمک نظامي به چين رفته بود و متعاقب سقوط دولت ساساني، هزاران ايراني از طبقه اول جامعه به چين مهاجرت کردند و چند برابر اين عده، به هندوستان.

مي‌دانيم كه واژه «چين» را ايرانيان از نام دودمان پادشاهان «كين = شين» حاكمان آن كشور در عهد قديم ساختند و اين واژه از ايران به اروپا انتقال يافت و جهاني شده است. حال آن كه چيني‌ها كشورشان را با واژه ديگري خطاب مي‌كنند.

جايزه ادبي دوم 12 سال پس از جايزه اول

در اين روز در سال 1991 بانو «گورديمر» داستان نگار جمهوري آفريقاي جنوبي برنده جايزه نوبل در ادبيات شد. وي در آن روز 68 ساله بود و تا آن زمان 13 داستان، 200 داستان كوتاه و ده‌ها رساله و مقاله نوشته بود. معروفترين داستان‌هاي او «تاريخ از درون» عنوان دارد. وي هفتمين زن و نيز نخستين نويسنده از فدراسيون آفريقاي جنوبي بود كه برنده جايزه ادبي نوبل شده‌اند.کتاب‌هاي «گورديمر» به 30 زبان ترجمه شده‌اند. وي كه از سفيد‌پوستان بود بر ضد سياست تبعيض نژادي دولت وقت آفريقاي جنوبي بود. درست 12 سال بعد در همين روز، جايزه ادبي نوبل به «كوئتسي» داستان نگار ديگر آفريقاي جنوبي كه او هم سفيد پوست و ضد تبعيض نژادي بوده داده شد. «كوئتسي» هنگام برنده شدن اين جايزه 63 سال داشت و استاد موقت دانشگاه شيكاگو آمريكا بود.‌ كوئتسي تا زمان برنده شدن جايزه نوبل، هشت داستان و چند كتاب غير‌داستاني و ده‌ها رساله و مقاله منتشر كرده بود.

زادروز «جورج بانكرافت» و تاکيد او در«اهميت تاريخ»

سوم اكتبر سال 1800 پروفسور جورج بانكرافت تاريخدان بزرگ قرن 19 به دنيا آمد و تاريخ ده جلدي آمريكا كه هر سال هم در آن تجديد نظر مي‌كرد حاصل زندگي اوست كه 91 سال عمر كرد. وي از دانشگاه‌ هاروارد دكتراي فلسفه و از دانشگاه گوتينگن آلمان دكتراي تاريخ گرفته بود و پس از مدتي تدريس در‌ هاروارد تصميم گرفت كه وارد كار تاليف شود. وي كار تاليف را از ترجمه و تفسير آثار استاد آلماني اش پروفسور «هيرن» آغاز و سپس خود را دربست وقف تاليف تاريخ آمريكا كرد. بانکرافت در «اهميت تاريخ» نوشته است: خواندن تاريخ و وقوف بر تجربه گذشتگان اهميت بسيار دارد، اما بسياري هستند كه از خواندن تاريخ گريزانند و دليلش اين است كه مورخان سعي نكرده اند كه تاريخ را ساده و شيرين بنويسند و به رويدادهاي روز مرتبط سازند. اگر مردم تاريخ وطنشان را آن طور كه بوده است بدانند به ميهن علاقه بيشتري پيدا مي‌كنند، زيرا خواهند دانست كه وطن ميراثي گرانبهاست و براي رساندن اين امانت به دست آنان، جانفشاني‌هاي زياد شده است.

نخستين زني که جنگ را پوشش خبري داد

ديروز (سوم اکتبر) زادروز بانو «سوفيا تردولSophie Treadwell» روزنامه‌نگار و نمايشنامه‌نگار آمريكايي بود كه سوم اكتبر 1885 به دنيا آمد و 85 سال عمر كرد. مهمترين كار ژورناليستي وي، پوشش خبرهاي مربوط به انقلاب مسلحانه مكزيك در اواخر دهه دوم و اوايل دهه سوم قرن بيستم بود. تا آن زمان، هيچ‌يك از روزنامه نگاران زن چنين جراتي به خود نداده بود كه در ميان آتش و خون به تهيه خبر دست بزنند و از گلوله و خطرات ديگر نترسند. «تردول» در جريان انقلاب خونين مكزيك موفق شد كه در 1921 «پانچو ويلا» رهبر انقلابيون مسلح را در پناهگاهش بيابد و با او مصاحبه كند. انتشار اين مصاحبه در روزنامه «نيويورك تريبيون» سبب شد كه جهانيان صداي رهبر انقلاب مكزيك را بشنوند و از هدف‌هاي او حمايت كنند.

بانو «تردول» در كنار نوشتن خبر و مقاله، به نمايشنامه‌نويسي هم پرداخت و با نوشتن ده‌ها نمايشنامه و داستان كه به صورت فيلم سينمايي درآمده‌اند نام خود را در كنار نمايشنامه نگاران رديف اول جهان ثبت كرد. فيلم‌هاي سينمايي معروف و پر بيننده‌اي كه برپايه نوشته‌هاي وي ساخته شده‌اند از اين قرارند: گرينگو، لوزيتا، زني با لاله، فصل نانوشته، شوهر مناسب، ناتينگل، بزرگراه، اميد به خرمن و پنجه (پنجول) هستند.

فارسي زبان اداري كشمير شد

چهارم اكتبر 1467 ميلادي، زين العابدين شاهزاده تبعيدي كشمير با كمك مردان طايفه خود - طايفه «خوكار Khokar» بر برادرش عليشاه كه حکمران كشمير بود مسلط و سلطان اين سرزمين شد و بلافاصله فارسي را زبان رسمي دربار و سازمانهاي دولتي كشمير اعلام كرد. زين العابدين كه در دفتر خود به فارسي سخن مي‌گفت روز بعد از رسيدن به قدرت هرگونه آزار هندوها، بودايي‌ها و برهمن‌ها را ممنوع كرد و اجازه داد كه پيروان اديان ديگر هم بتوانند معابد خود را مرمت و دوباره‌سازي كنند. زين‌العابدين از دوستداران ايران، ايرانيان و فرهنگ و ادب ايران بود و تا پايان عمر از اين كه در مهرگان ـ جشن‌هاي باستاني ايرانيان ـ به حكومت رسيده بود ابراز خرسندي مي‌كرد و آن را به فال نيك مي‌گرفت.

مذاکرات هيتلر و موسوليني در گذرگاه برنر

هيتلر و موسوليني ديدار و مذاكرات معروف خود در گذرگاه«Brenner» واقع در كوه‌هاي آلپ را از چهارم اکتبر 1940 آغاز كردند. هدف اوليه از اين ديدار امضاي قرارداد همکاري همه جانبه دو دولت بر ضد انگلستان در منطقه مديترانه و آفريقا بود که در جريان مذاکرات هيتلر و موسوليني به توافق‌هاي ديگري هم دست يافتند و متحد کامل شدند.

برخي ديگر از رويدادهاي 4 اكتبر

1669: رامبراند نقاش بلند آوازه هلندي در 63 سالگي درگذشت.

1675: نخستين ساعت مچي كه توسط «كريستين هويجنز» ساخته و به معرض نمايش گذارده شد.

1824: نظام حكومتي مكزيك، جمهوري شد.

1864: نخستين روزنامه سياهپوستان آمريكا به نام «The New Orleans Tribune» انتشار خود را آغاز كرد تا مدافع حقوق آنها باشد.

1910: پرتغال جمهوري شد و پادشاه سابق اين كشور « مانوئل دوم» به انگلستان گريخت.

1993: يلتسين كه با مخالفت پارلمان روسيه و تحصن نمايندگان مخالف از جمله رئيس دوما در ساختمان پارلمان رو به رو شده بود دستور داد كه اين ساختمان با تانك گلوله باران شود كه چنين شد.

2005: تلفات جاني توفان كاترينا درشهر نيوارلئان آمريكا از 964 تن تجاوز نكرده است كه قبلا برآورد شده بود از ده‌هزار تن بيشتر خواهد بود.

منبع: www.iranianshistoryonthisday.com