نسخه شماره 2711 - 1390/05/29 -

نيکي کريمي در گفت وگو با «مردم سالا ري»
دوست داشتم تماشاگرم حس کند داستان "سوت پايان" واقعي است


 نيکي کريمي در گفت وگو با «مردم سالا ري»
 دوست داشتم تماشاگرم حس کند داستان "سوت پايان" واقعي است 
نويسنده : پريسا هاشمي

نيکي کريمي متولد 19 آبان ماه 1350 تهران است. در سال 1368با فيلم "وسوسه" به کارگرداني جمشيد حيدري به سينما قدم گذاشت و بلافاصله سال 1369 در کنار بهروز افخمي و ابوالفضل پورعرب به "عروس" و يکي از بازيگران طراز اول سينماي ايران تبديل شد. وي با کسب چهار جايزه از جشنواره هاي گوناگون بين المللي تاکنون، موفق ترين بازيگر ايراني از لحاظ تعداد جوايز جهاني بوده است.
کريمي در دوران بازيگري ترجمه کتاب را نيز شروع کرد و چند کتاب با ترجمه وي به چاپ رسيد. در سال 71 پس از حضور در فيلم "سارا" براي تحصيل در رشته طراحي لباس به آمريکا رفت و تا زمان بازي در فيلم "پري" اثر داريوش مهرجويي به ايران بازنگشت. در فيلم هاي "باد ما را خواهد برد" و "آ.ب.ث. آفريقا" دستيار عباس کيارستمي بود. در عکاسي نيز دستي بر آتش داشته و سال 1388 نمايشگاه عکسي برگزار کرد. از سال 1380 به فيلم "داشتن يا نداشتن" با مضمون نازايي به کارگرداني روي آورد.
علاوه بر آن نيکي کريمي به همراه افشين قطبي، هنگامه قاضياني و مصطفي زماني اعضاي انجمن خيريه "دل شير"  است.
وي فروش سه روز از فيلم "سوت پايان" که روي پرده نقره اي سينماها نقش بسته را به انجمن حمايت از بيماران سرطاني بخشيده است.
نيکي کريمي در 48 فيلم به عنوان بازيگر حضور داشته که عبارتند از: وسوسه، عروس، ردپاي گرگ، سارا، پري، سايه به سايه، بوي پيراهن يوسف، برج مينو، رواني، جهان پهلوان تختي، باد و شقايق، سيب سرخ هوا، دو زن، نسل سوخته، ميکس، دختران انتظار، بازيگر، هزاران زن مثل من، نيمه پنهان، واکنش پنجم، ديوانه اي از قفس پريد، باج خور، نوک برج، شام عروسي، ستاره است، چه کسي امير را کشت، پرونده هاوانا، برباد رفته، سه زن، چند روز بعد، زن ها فرشته اند، زن دوم، جعبه موسيقي، محاکمه در خيابان، شبانه روز، دو خواهر، خيابان بيست و چهارم، بيداري، آقاي هفت رنگ، همبازي، شکلات داغ، سلام بر عشق، دموکراسي تو روز روشن، شش نفر زير باران، سوت پايان، خيابانهاي آرام، جرم، من همسرش هستم.
با تله تئاتر خرده جنايت هاي زن و شوهري به تلويزيون قدم گذاشته و درسريال "سرزمين کهن" نيز حضور خواهد داشت.
با فيلم کوتاه "داشتن يا نداشتن" کارگرداني را تجربه کرده و سه فيلم بلند "يک شب"، "چند روز بعد" و "سوت پايان" را در کارنامه کارگرداني خود به ثبت رسانده است.
علاوه بر آن ترجمه کارهايي چون آوازهايي که مادرم به من آموخت (زندگي نامه مارلون براندو)، Intimacy  نزديکي اثر حنيف قريشي،  نور ماه بر درختان کاج (هايکوي ژاپني) و دکلمه اشعار فروغ فرخزاد به نام "تولدي ديگر" را به عهده داشته است.
در جشنواره هايي چون جشنواره فيلم  برلين آلمان; تسالونيکي يونان، جشنواره رن (فرانسه)، خاورميانه (لبنان)، جشنواره فيلم دمشق، جشنواره فيلم لوکارنو 2006، جشنواره فيلم دهلي 2005، جشنواره ريجاويک (ايسلند) 2006، بخش فيلم کوتاه جشنواره فيلم کن، جشنواره فيلم ازمير (ترکيه)، جشنواره فيلم هند 2008، جشنواره فيلم دبي 2008، داور چهارمين دوره جايزه ادبي والس 1387، داور جشنواره کارلووي واري، جشنواره فيلم نفت و دو دوره جشن خانه سينما  در مقام داور ظاهر شد.
مهمان افطاري نيکي کر يمي در گالري روبه روي پارک ملت بوديم و با او در مورد ساخته جديدش و حضور در برخي فيلم ها به گفت وگو نشستيم که از نظرتان مي گذرد:
آنچه در ذهن شما به عنوان فيلمنامه نويس نقش بسته بود در فيلم "سوت پايان" به تصوير کشيده شده است؟
بله. دقيقا همان چيزي بود که در ذهنم نقش بسته بود و انتظارش را داشتم.
معيارتان براي انتخاب بازيگران اين فيلم چه بود؟
آن چه در فکر داشتم را به دستيارانم منتقل کردم و آنها نيز افرادي  را معرفي کردند که تست گرفته و بازيگرانم را از بين آنها انتخاب کردم.
در نوشتن فيلمنامه موفق بوديد و توانستيد شخصيت پردازي و روابط بين شخصيت ها را درست پياده کنيد؟
شخصيت پردازي در فيلمنامه نويسي يکي از ارکان مهم و سخت است. اما به نظر خودم روابط بين شخصيت ها خوب بود و در پردازش شخصيت ها هم موفق بودم.
يعني همه چيز سر جاي خود قرار گرفته است؟
بله... دقيقا.
شما براي نوشتن اين فيلمنامه با خانواده و خود کساني که لحظه بخشش از اعدام را چشيده يا در انتظار اعدام بودند صحبت کرده بوديد؟
نه... من براي بازي در چند فيلم مجبور بودم به زندان بروم و در آنجا با زندانيان صحبت کرده بودم و فيلم هاي مستند زيادي هم ديدم  و همه اين ها در نوشتن فيلمنامه "سوت پايان" به من کمک کرد.
شما در يک مرکز اصلاح و تربيت زنان بزهکار نيز کلاس داشتيد، آيا حضور در آنجا هم به شما ياري رساند؟
بله... من در ارتباط با اين افراد هم توانستم در زواياي ديگر فيلمنامه استفاده کنم.
چقدر روي تکنيکي بودن فيلم تاکيد داشتيد و آن را رعايت کرديد؟
تکنيک هاي کلاسيک در فيلم کمتر به چشم مي خورد. به دليل آن که فضاي فيلم اينگونه مي طلبيد. فيلم من يک فيلم مدرن است.
شما يک فيلم مدرن ساخته ايد، چرا در برابر اين فيلم ها گارد گرفته مي شود؟
هميشه همين طور بوده که در مقابل هر چيز مدرني گارد گرفته مي شود. اصولا آدم ها به چيزهايي که عادت کرده اند بيشتر علاقه دارند چون تمام زواياي آن را مي شناسند و راه را ياد گرفته اند و در برابر هر مساله مدرني مقاومت مي کنند.
شما به سينما رفتيد و با مخاطبانتان ارتباط گرفتيد، صرفا به جهت تبليغات فيلم؟
نه... من دوست داشتم با مخاطبانم ارتباط بگيرم. دوست داشتم به کساني که سينما مي آيند بگويم که فيلم من را ببينند. مي دانيد که با آمدن ماهواره و... استقبال از فيلم ها کم شده است. مگر يک فيلم چقدر مي تواند فروش داشته باشد؟ به فکر راه درستي براي تبليغ بودم  و به اين نتيجه رسيدم که چه کسي بهتر  از خودم مي تواند اين کار را انجام دهد؟
با مخاطبان "سوت پايان" بعد از آن که فيلم تماشا مي کردند هم صحبت مي کرديد؟
بله... آنها بعد از ديدن فيلم سوالات زيادي از من مي پرسيدند، پيشنهادات و انتقاداتشان را بيان مي کردند و من با آنها همکلام مي شدم.
آيا اين همکلامي در ساخت کار بعدي هم تاثير خواهد داشت؟
البته...
آقاي شايسته در مصاحبه خود گفته بودند; شما از فيلم هاي قبلي جنبه هاي هنري و در فيلم "سوت پايان" جنبه انساني را مدنظر داشتيد. نظرتان در مورد اين نگاه به "سوت پايان" چيست؟
فکر مي کنم منظور آقاي شايسته اين بوده که اين فيلم قصه داشته و اين فيلم از قصه گويي بهره برده است.
اما به نظر من نمي توان آن را داستاني دانست. در بعضي صحنه ها فيلم بيشتر سبک مستندسازي دارد تا قصه گويي.
خوشحالم که چنين نگاهي به فيلم داريد. راستش من دوست داشتم که چنين حسي در تماشاگر فيلمم به وجود آيد که داستان واقعي است.
چرا به محض آن که مضمون فيلمي در مورد بانويي باشد و فيلمساز آن هم يک بانوي هنرمند باشد مهر فيمينيستي روي آن مي خورد؟ مثل فيلم شما.
دقيقا... اما فيلم من درباره انسانهاست و دسته بندي و گاردگيري  ندارد . سامان (شهاب حسيني) در فيلم من يک آدم منطقي است و همسرش سحر (نيکي کريمي) است که  مي خواهد  به همنوعش کمک کند.  سامان يک زندگي عادي دارد و نگاهي منطقي به زندگي.
منتقدان سينمايي با ديدن "سوت پايان" بر رشد و پختگي شما نسبت به فيلم هاي قبلي تاکيد داشتند، نظرتان در اين مورد چيست؟
هرانساني با گذشت زمان يک سري فراز و نشيب هايي را تجربه مي کند، نگاهش تغيير مي کند و مسلما تمام اين تجربيات بر رشد و پيشرفت او تاثير مي گذارد که من هم از اين قاعده مستثني نيستم.
عوامل فيلم هم در بهتر بودن فيلم تاثير داشتند؟
 در "سوت پايان" همه عوامل، صميمي و هم دل بودند و  مسئله مهمي که در اين بين وجود داشت طرز تفکر نزديک ما به هم  بود.
معيار شما براي انتخاب يک نقش چيست؟
بيشتر فيلمنامه و نقش برايم مهم است. دوست دارم نقشي را ايفا کنم که شخصيتي تاثيرگذار باشد.
کارگردان هم برايتان مهم است؟
به اندازه فيلمنامه نه.
چرا به سريال "سرزمين کهن" پيوستيد؟
در فيلم "خيابان هاي آرام" به کارگرداني آقاي تبريزي بازي کردم. در طول فيلمبرداري پيشنهاد سريال "سرزمين کهن" را به من کردند و به دليل آن که آقاي تبريزي يکي از کارگرداناني است که دوست دارم با ايشان کار کنم قبول کردم.
نقش شما در فيلم "سارا" کانديد اي جايزه سيمرغ بلورين نقش اول زن در جشنواره فيلم فجر شد، در حالي که در يازدهمين جشنواره بين المللي فيلم سه قاره نانت فرانسه جايزه مونگولفيه نقره اي و در چهل و يکمين جشنواره بين المللي فيلم سن سباستين اسپانيا جايزه صدف نقره اي را به خود اختصاص داد. به نظر شما مي توان گفت اين نشانه تفاوت ديدگاه سينماي ايران و جهان است؟
شايد داوران آن دوره بازي من را نپسنديدند. بردن جوايز بستگي به سليقه و ديدگاه داوران دارد.
چرا شما در تئاتر حضور پيدا نمي کنيد؟
من کارم را با تئاتر شروع نکردم و اگر قرار باشد بين تئاتر و سينما يکي را انتخاب کنم، گزينه برتر براي من حتما سينما خواهد بود. اما معتقدم هنرمندان تئاتري به اين کار عشق ورزيده و آن را دوست دارند.
يعني کارگرداني تئاتر هم نمي کنيد؟
خير.
علت گرايش شما به عکاسي چه بود؟
من عکاسي را تازه شروع نکردم. در فيلم "باد ما را خواهد برد" (سال 1378) دستيار آقاي کيارستمي بودم واز لوکيشن ها و ... عکس مي گرفتم. عکس هاي خوب را نگه مي داشتم و عکس هاي بد را پاک مي کردم. اين عکاسي ادامه پيدا کرد تا نتيجه آن يک نمايشگاه عکس شد.
در فيلم آ.ب.ث آفريقا نيز دستيار عباس کيارستمي بوديد، اين موضوع باعث شده کارهاي شما را به سبک و سياق کارهاي ايشان ببينند.
در اين مورد بايد بگويم سينماي ما داراي دو سبک است که ايشان در بخش و سبک ديگري کار مي کنند. مثلا با تمام احترامي که برايشان قائلم دو کار آخر ايشان را نمي پسندم.
زمان برگزاري نمايشگاه عکس بعديتان مشخص است؟
بله. به زودي يک نمايشگاه عکس خواهم زد.
سوژه انتخابي شما در اين نمايشگاه چه خواهد بود؟
فقط مي توانم بگويم در سفري که به خارج از کشور داشتم، سوژه جالبي نظرم را جلب کرد که از آن عکاسي کردم. عکس ها آماده است. ترجيح مي دهم فعلا سوژه آن را فاش نکنم.
اولين فيلمتان "داشتن يا نداشتن" توانست جايزه جشنواره فيلم باران را به خود اختصاص دهد، توجه کافي به اين فيلم شد؟
از آنجايي که فيلم هاي کوتاه اکران خاصي ندارد، اين فيلم در دوبي و فرهنگسراهاي مختلف روي پرده رفت.
فيلم اول بلندتان به نام "يک شب" در جشنواره فيلم کن، توجه بسياري از سينماگران جهاني حاضر در اين فستيوال را به خود جلب کرد. چرا با آن که در جشنواره بين المللي فجر اکران داشت، در ايران اين فيلم توقيف شد؟
اين اتفاق در معاونت قبلي رخ داد و من بعد از اتمام اکران "سوت پايان" براي گرفتن مجوزهاي لازم "يک شب" اقدام خواهم کرد.
بهترين بازي شما در کدام فيلم بود؟
اگر نظر خودم را بخواهيد من "ديوانه اي از قفس پريد" و بعد از آن "رواني" را بيشتر از بقيه فيلم هايم دوست داشتم.
نقشي بوده که بعد از تدوين و روي پرده احساس کنيد که مي توانستيد بازي بهتري ارائه دهيد؟
نه... به هيچ کدام از نقش هايي که بازي کردم چنين حسي نداشتم.
اکثرا بر اين اعتقادند که کساني که از اين شاخه به آن شاخه مي پرند به دليل ناکامي در رسيدن به اهدافشان است اما شما در کارهايتان موفق بوديد، چرا به سراغ حرفه ديگري رفتيد؟
من اين اعتقاد را ندارم. به نظر من آدم هايي وجود دارند که براي انجام دو يا چند کار توانايي لازم را دارند. من هم اين توانايي را در خودم ديدم و دست به چنين کاري زدم.

جوايز نيکي کريمي در جشنواره هاي مختلف

سال 1369 کانديداي نقش اول زن براي فيلم "عروس" در نهمين دوره جشنواره بين المللي فيلم فجر، سال 1371 کانديداي نقش اول زن براي فيلم "سارا" يازدهمين دوره جشنواره بين المللي فيلم فجر، سال 1372 برنده جايزه مونگولفيه نقره اي براي نقش اول زن فيلم "سارا" يازدهمين دوره جشنواره بين المللي سه قاره نانت (فرانسه)، سال 1372 برنده جايزه صدف نقره اي براي نقش اول زن فيلم "سارا" يازدهمين دوره جشنواره بين المللي سن سباستين (اسپانيا)، سال 1373 کانديداي نقش اول زن براي فيلم "پري" سيزدهمين دوره جشنواره بين المللي فيلم فجر، سال 1376 کانديداي نقش اول زن براي فيلم "رواني" يازدهمين دوره جشنواره بين المللي فيلم فجر، سال 1377 تقدير از نقش اول زن براي فيلم "دو زن" هفدهمين دوره جشنواره بين المللي فيلم فجر، سال 1378 جايزه بهترين بازيگر زن براي فيلم "دو زن" بيست و يکمين دوره جشنواره بين المللي فيلم نانورمينا (ايتاليا)، سال 1378 تنديس نقش اول زن براي فيلم "دوزن" سومين دوره جشن خانه سينما، سال 1379 کانديداي نقش اول زن براي فيلم "نسل سوخته" چهارمين دوره جشن خانه سينما، سال 1380 کانديداي نقش اول زن براي فيلم "نيمه پنهان" پنجمين دوره جشن خانه سينما، سال 1380 جايزه بهترين بازيگر نقش اول زن براي فيلم "نيمه پنهان" بيست و پنجمين دوره جشنواره بين المللي قاهره (مصر)، سال 1381 برنده 2 جايزه سيمرغ بلورين  نقش اول زن براي فيلم هاي "واکنش پنجم"، "ديوانه از قفس پريد" بيست و يکمين دوره جشنواره بين المللي فيلم فجر،  سال 1381 لوح تقدير و تنديس نخل زرين نقش اول زن براي فيلم "واکنش پنجم" چهارمين دوره جشنواره بين المللي اجتماعي آبادان، سال 1382 کانديداي نقش اول زن براي فيلم "واکنش پنجم" هفتمين دوره جشن خانه سينما، سال 1386 کانديداي نقش اول زن براي فيلم "ستاره است" يازدهمين دوره جشن خانه سينما.