نسخه شماره 2685 - 1390/04/29 -

نايب رييس کميسيون کشاورزي در گفت وگو با مردم سالاري:
صداي شکسته شدن استخوان هاي توليد را مي شنوم
قانون منع واردات را تصويب کرديم اما دولت تعرفه ها را صفر کرده است

 نايب رييس کميسيون کشاورزي در گفت وگو با مردم سالاري:
 صداي شکسته شدن استخوان هاي توليد را مي شنوم 
 قانون منع واردات را تصويب کرديم اما دولت تعرفه ها را صفر کرده است
نويسنده : کورش شرفشاهي

مدتي است که توليد و توليدکننده با مشکل رو به رو شده و اين معضل در بخش کشاورزي نيز مطرح است. بزرگترين مساله  و معضل، واردات بي رويه است که در اثر بي توجهي مسوولان به رويه تبديل شده و هيچ کس حاضر به واکنش جدي در اين مورد نيست . در اين رابطه با سيد محمدرضا حاجي اصغري نماينده ميانه و عضو کميسيون کشاورزي به گفت و گو نشستيم که در ادامه آمده است:
اکنون زمان برداشت محصولات کشاورزي است، وضعيت کشاورزي را با توجه به واردات بي رويه و هدفمندي يارانه ها چگونه تحليل مي کنيد؟
توجه به کشاورزي از اولويت هاي مجلس است  و در قانون برنامه پنجم و در بودجه هايي که در 3 سال گذشته در مجلس تصويب کرديم، دوست داشتيم شرايط به گونه اي شود تا کشاورزي سنتي را که اقتصاد آن بر مبناي اقتصاد معيشتي بود، به يک کشاورزي دانش بنيان و اقتصاد مدرن تبديل کنيم و از مکانيزم هاي مدرن استفاده کنيم. اکنون مي بينيم که خيلي از کشورها در کشاورزي خود از مکانيزم هاي مدرن کشاورزي استفاده مي کنند و مهم ترين هدف هم همان بود که رهبر انقلا ب  در دوره هفتم مجلس بر آن تاکيد داشتند تا کشاورزي را به طريقي پيش ببريم که توجيه اقتصادي داشته باشد و ما چنين چشم اندازي را از سيماي کشاورزي خودمان استنباط مي کرديم که واقعا هم شدني است. زيرا همه زيرساخت هاي آن در کشور وجود دارد. ولي آن چيزي که الان در ارتباط با دپارتمان کشاورزي خودمان در کشور شاهد هستيم و مهم ترين چالشي که بيشترين ضربه را به پيکره توليد در بخش کشاورزي وارد مي کند، در ارتباط با تراز بازرگاني ماست. در حال حاضر کشاورزي با مشکلات فراوان به توليد ادامه مي دهد که اين بسيار بحث دارد ولي آن چيزي که الان خيلي حاد شده است و به شدت بر پيکره کشاورزي ضربه وارد مي کند، در ارتباط با بازرگاني است.
به عقيده شما با وجود کشاورزي سنتي، واردات به اقتصاد کشاورزي ضربه مي زند؟
همين طور است. اکنون حجم عظيم محصولات کشاورزي که وارد کشور مي شود به دليل نقض صريح قوانين موجود است. اگر اشتباه نکنم در ماده 40 لايحه بودجه سال 88 آمده بود که بايد تعريفي از واردات شود که اين تعريف به نفع توليد داخل باشد و دوم اينکه برابر با تعرفه واردات خودرو باشد. اما از اين موضوع خبري نشد. بعد از آن ماده 16 قانون بهره وري کشاورزي بود که اين قانون جامع ترين بسته قانوني است که در طول مدت قانون گذاري در کشور به وجود آمده و بنده به عنوان يک کارشناس، هرطور که بخواهيد مي توانم از اين قانون دفاع کنم. مواردي که در آن ماده آمده جامع است و با توجه به مسائل دولت اين قانون تصويب شده است. در نتيجه قانوني که 50 ماده داشته الان به صورت يک بسته قانوني درآمده که 34 ماده دارد و ماده 16 آن هم دقيقا بر همين موضوع اشاره دارد.
ماده 16 قانون بهره وري کشاورزي چيست؟
در اين ماده گفته شده که واردات و صادرات بايد به نحوي باشد که به سود توليد داخلي تمام شود و طبق آن بايد مديريت ما، توسط وزارت جهاد کشاورزي صورت بگيرد. اما آن چيزي که الان در حال وقوع است و مشاهده مي شود، اين قانون بر روي کاغذ است.
آيا در حال حاضر از حجم واردات محصولات کشاورزي مطلع هستيد و آماري داريد؟
آمار دقيقي ندارم اما آن چيزي که الان در حال وقوع است جاي تاسف دارد. اکنون پرتقال و انگور از کشورهاي مختلف وارد کشورمان مي شود و حتي محصولات "تازه خوري" که ورود آن اصلا ضرورتي ندارد هم از خارج وارد کشور مي شود. امروزه خيلي مسائل ديگر وجود دارد. اکنون شير، گوشت قرمز، گوشت مرغ و انواع ميوه وارد مي شود که ممکن است انتشار خبر رسمي ورود اينها مدتي طول بکشد تا به دست ما برسد. ما الان به دنبال اين هستيم تا از وزير بازرگاني سوال بشود که آيا جوجه يک روزه اسپانيايي وارد کشور ما شده است يا خير؟
اشکال همين جاست . الان خيلي از محصولاتي که وارد کشور مي شود توانايي توليد آنها را داريم.  من به عنوان يک عضو شوراي مرکزي سازمان نظام مهندسي کشور مي گويم که اين سازمان رسمي بزرگترين سازمان صنفي کشور ماست و الان 150 هزار عضو فعال دارد و معادل اين تعداد نيز دانش آموخته بخش کشاورزي داريم. قسمت عمده اين اعضا را کساني تشکيل مي دهند که متقاضي کار در بخش کشاورزي هستند. يعني ما اگر به دنبال اين هستيم که توليد در بخش کشاورزي 3 برابر بشود، بايد از اين ظرفيت استفاده شود.
اکنون ميزان توليد محصولات کشاورزي ايران در چه حدي قرار دارد؟
رکورد توليد بخش کشاورزي ما 104 ميليون تن در سال است . اما فراموش نشود که هدف گذاري کرده ايم تا 300 ميليون تن توليد کنيم و برنامه ريزي را بر مبناي آن قرار داده ايم.
آيا اين هدف گذاري رويايي نيست و ايران مي تواند با توجه به زمين کشاورزي و آب به اين توليد برسد؟
ما اين توان را داريم. اگر ما به دنبال توليد 300 ميليون تني محصولات کشاورزي در کشور هستيم گزينه هايي مي خواهد که يکي از زيرساخت هاي آن، نيروي انساني ماهر است. وقتي  مي گوييم اين همه مهندس کشاورزي عضو سازمان نظام مهندسي هستند، يعني براي رسيدن به اين هدف در کميسيون کشاورزي وقت گذاشته ايم. ما اين کار بزرگ را فراموش نمي کنيم و حافظه تاريخي اين ملت هم اين اقدام شجاعانه و کارشناسي مجلس را فراموش نخواهد کرد.
اين اقدام شجاعانه چه بوده است؟
اعضاي کميسيون کشاورزي يک بسته قانوني تصويب کردند و در آن بسته اين مهم را آورديم که از توان نظام مهندسي در ارتباط با واگذاري تصدي گري ها استفاده شود. اکنون مدت 6 ماه است اين مصوبه قانوني تمام شده است اما 6 ماه بعد از تصويب اين قانون به دولت مهلت داده بوديم که قوانين را آيين نامه نويسي کنند و ضوابط و رويه هاي اجرايي را ابلاغ کنند. بنده به عنوان يک کارشناس در چند ماه اخير در جلسات رسمي 3 الي 4 استان شرکت کرده ام. به تشکل هاي توليدي بخش کشاورزي رفته ام که در آنجا يا سخنران و يا عضو اصلي يا فرعي بودم و خلاصه اينکه ارتباط تنگاتنگ و جلسات متعددي در اين رابطه انجام شده است. اما نه تنها اين قوانين مصوب مجلس اصلا براي توليد ورود نکرده بلکه هيچ اثراتي را از اين قانون لمس نکرده ايم.
چرا از واردات بي رويه جلوگيري نمي کنيد تا دولت مجبور شود به کشاورز و کشاورزي بها بدهد؟
ما کار خودمان را کرديم و در مصوبه مجلس ممنوعيت واردات را گذاشتيم اما تعرفه را صفر کردند که در اينجا تخلف قانوني صورت گرفته است.
شما که مي گوييد به جلسات رفته، بازديد به عمل آورده و مشکلات را ديده ايد. پس به چه علت وزير کشاورزي يا بازرگاني را به مجلس نمي خوانيد و عکس العملي نشان نمي دهيد؟
کميسيون کشاورزي با وزيران جهاد کشاورزي و بازرگاني جلسه جداگانه و نيز جلسه مشترک گذاشت و نشست هاي خوبي انجام گرفته است. ما به دنبال اين هستيم که هيات دولت اين آيين نامه ها را تصويب کند. سوالات خوبي از وزير بازرگاني شد و مطرح شد که وزارت بازرگاني بايد بر اساس تصميم وزارت جهاد کشاورزي عمل کند، اما چه کنيم که عمل نمي کند؟
شما نمايندگان مجلس چه کار کرده ايد؟ آيا مي خواهيد دست روي دست بگذاريد؟
ما مسير قانوني را پيگيري مي کنيم. ولي روند قانون گذاري و نظارت بر اساس يک ضوابطي است که آن ضوابط مسيري را در مقابل نمايندگان مي گذارد که مسير اجرا يک مقدار طولاني تر مي شود. به هر حال از چند ماه قبل اين مهم را شروع کرديم و شايد تا 2 ماه ديگرنتيجه بدهد. اما آن چيزي که واقعا براي ما ناراحت کننده است در ارتباط با اجرا نکردن آيين نامه هاي مرتبط با قانون هدفمند کردن يارانه هاست، بالاخره روح حاکم بر اين قانون چنين نبود که يارانه ها را بازتوزيع کنيم. در اين قانون ماده 7 و 8 را داشتيم و قرار بوده که 30 درصد يارانه ها به بخش توليد کشور بازگردد که متاسفانه خيلي از اين موارد هنوز رونمايي نشده است. البته قرار بوده بسته هاي حمايتي از سوي دولت بيايد، قرار بود کمک هاي فني اعتباري صورت بگيرد و خيلي از برنامه ريزي ها که در مقام حرف باقي ماند. اکنون آن جراحي بزرگ اقتصادي ما شروع شده است ولي براي بخش هاي حمايتي چه کار کرده اند. وزير بازرگاني اعلام کرد که 3 الي 4 گزينه بر روي ميز بنده است و اين حرف را در کميسيون کشاورزي مطرح کرد. همواره مطرح شده که بسته هاي حمايت حلقه هاي وصل است اما نمي دانيم اين حلقه هايي که مي خواهد به حمايت منجر شود، حلقه وسط است يا حلقه انتهايي و يا حلقه اوليه است!؟ من براي اين مسايل به هيچ وجه مبناي کارشناسي نمي بينم.
بسته هاي حمايتي تعريف شده هم که به کشاورزان نمي دهيد؟! هدفمندي يارانه ها هم که باعث شده حامل هاي انرژي گران شود! آيا با اين تفاسير، بايد بگوييم که فاتحه کشاورزي خوانده شده است!؟
بعضي از قوانين مثل تعيين تکليف چاه هاي غيرمجاز تنها در چند مورد اجرا شده در حالي که وضع قانون براي حل مشکلات بود. قانون با تمام بدي هايي که داشته در قالب طرح يا لايحه بوده اما تمام نواقص، نارسايي ها و کاستي هايش چکش کاري مي شود و بعد از چکش کاري يک مورد پخته اي حاصل مي شود که به آن قانون مي گويند، بعد هم مسير ابلاغ، اجرا و نظارت صورت مي گيرد. الان 11 ماه است قانون تعيين تکليف چاه هاي غير مجاز تصويب و ابلاغ شده است، اما چرا اجرا نشده است؟ اکنون بخشي از هزينه هاي توليد به کشاورز تحميل مي شود و اينها دست به دست هم مي دهند و کشاورزي ما را فلج مي کنند. به عنوان کسي که عمري را در حوزه کشاورزي، توليد و سازمان اداري بودم 6 ماه قبل گفتم که صداي شکسته شدن استخوانهاي بخش توليد کشاورزي را مي شنوم. شايد کساني که امروز آشنايي خوبي با توليد و کشاورزي ندارند، اين صداي شکسته شدن را نشنوند. ولي امروز مي بينيم که اين اتفاق افتاده و کشاورزي ما از اين حيث به شدت آسيب مي بيند. اما اين آسيب وارد شده به بخش کشاورزي به شکلي نيست که بتوانيم آنرا با يک آسيب بخش توليد صنعتي مقايسه کنيم.
توليد همواره مشکل ساز بوده است. چرا معتقديد توليد کشاورزي با صنعتي قابل مقايسه نيست؟
زيرا يک واحد غيرکشاورزي در مورد موجود غيرزنده فعاليت مي کند اما حوزه کشاورزي به موجود جاندار مرتبط مي شود و با کوچکترين تغييري نابود مي شود. ممکن است يک کارخانه لاستيک سازي خودرو 15 روز خط توليدش را تعطيل کند تا وزير بازرگاني گزينه ها و سياستگذاري هايش را انتخاب کند. امکان دارد مديريت توليد تصميم بگيرد خط توليد را براي مدتي معين متوقف کند و بعد که آقاي وزير سياست هاي توليد را ابلاغ کرد، دوباره کارگاه را فعال کند. ولي بخش کشاورزي به موجود زنده مربوط مي شود که موجود زنده هم الزامات خاص خودش را دارد. مثلا يک گاوداري شيري را در نظر بگيريد. مدير توليد گاوداري شيري نمي تواند به دليل آنکه علوفه گران است توليد را متوقف کند و بعد از اينکه ارزان شد و خريد علوفه صرفه داشت، توليد را از سر بگيرد. بايد آقايان باور کنند وقتي توليد يک واحد کشاورزي با کاهش مواجه مي شود تبعات جبران ناپذيري دارد. وقتي يک گاوداري شيري يا گوشتي، مرغداري و يا زمين کشاورزي مي خواهد توليد را کاهش دهد و براي جبران آن، وزارت بازرگاني مي خواهد تدبير و مديريت کند، تاثيرات سو» آن ديگر برگشت ناپذير است. به عبارت بهتر برگشت آن به حالت نرمالي که در قبل بوده، به يک مدت زمان طولاني نياز دارد. زيرا يک گاوداري شيري تا بخواهد به اوج توليد برسد، حداقل 36 ماه زمان خواهد برد. يا واحد مرغداري مادر که الان به شدت با کاهش توليد مواجه هستند و اين کاهش و حذف، باعث ضربه هاي بسياري شده است.
ولي با اين همه تاکيد شما، تاکنون اتفاق خوبي در کشاورزي نيفتاده است؟
اين مساله واقعا به تجديد نظر اساسي نياز دارد. زيرا با ارتباطاتي که همکاران نماينده دارند و با تجاربي که کسب کرده اند، انصافا و حتما ايجاب مي کند که ما نمايندگان مردم در خانه ملت  کاري کنيم تا اين اتفاقات ديگر تکرار نشود.  کار را هم بايد سرعت بدهيم و مجلس هشتم حداقل براي دفاع از عملکرد خودش که در بحث وضع قوانين خوب بوده، بتواند کارهاي خوبي انجام بدهد تا توليد بيش از اين لطمه نبيند. زيرا اگر بيشتر از اين لطمه ببيند، با دست خودمان ضربات اساسي را به پيکره کشاورزي وارد کرده ايم.