نسخه شماره 2345 - 1389/02/14 -


زندگي با طعم اورانيوم


 زندگي با طعم اورانيوم 
نويسنده : علي ودايع

در طول چند ماه گذشته مردم دنيا با هجمه اخباري مواجه شده اند که مضموني منشعب از اورانيوم و انرژي هسته اي بوده است. کنفرانس بررسي معاهده منع گسترش سلاح هاي هسته اي ديروز آغاز شد تا نمايندگان 189 کشور که به نيويورک سفر کرده اند اين پيمان 40 ساله را مورد بازبيني قرار دهند.
اين کنفرانس هر پنج سال يک بار برگزار مي شود. اعضاي اين پيمان همه کشورهاي سازمان ملل به جز هند، پاکستان، رژيم صهيونيستي و کره شمالي هستند. کشورهايي که گفته مي شود در دهه 70 ميلادي توانايي دستيابي به سلاح اتمي را کسب کردند.
قراردادNPT  مبتني است بر يک معامله پاياپاي ميان کشورهايي که داراي سلاح اتمي هستند و کشورهايي که فاقد سلاح اتمي هستند. اين قرارداد از يک سو پنج قدرت اتمي را موظف مي سازد که در جهت خلع سلاح اتمي بکوشند. از سوي ديگر، کشورهاي فاقد سلاح اتمي بايد اعلام دارند که از تلاش براي دستيابي به سلاح اتمي کاملا انصراف  مي جويند، ولي حق استفاده صلح جويانه از فن آوري هسته اي را خواهند داشت. به رغم وجود پيمان ان پي تي خطر تسليحات هسته اي همچنان جدي است و گرچه قرارداد منع گسترش جنگ افزارهاي هسته اي بزرگ ترين توافق بين المللي به منظور کنترل و کاهش تسليحات هسته اي است اما با نقض دائم اين قرارداد توسط کشورهاي مختلف، توسعه سلاح هاي هسته اي بيش از پيش به تهديدي جدي بدل شده است.
پنج کشور آمريکا، روسيه، چين، فرانسه و بريتانيا به عنوان کشورهاي دارنده  رسمي تسليحات اتمي، از پايان جنگ جهاني دوم تاکنون به طور ناقص و ناکافي به تعهدات خود عمل کرده اند. اين موضوع يکي از موارد اصلي اختلاف ميان 184 کشور عضو با کشورهاي دارنده  تسليحات هسته اي و حق وتو در شوراي امنيت سازمان ملل است.
از ايران محمود احمدي نژاد به نمايندگي از ايران راهي نيويورک شده است ; وي صحن علني سازمان ملل را تبديل به مکاني براي پاسخ دادن به ادعاهاي غرب در خصوص برنامه هسته اي ايران کرده و البته از سياست هاي غرب هم انتقاد کرد .
احمدي نژاد تقريبا از معدود روساي دولتي است که به نمايند گي از کشورش در اين نشست سخن مي گويد. از ساير کشورها، اغلب وزراي امور خارجه حضور دارند.  سفر احمدي نژاد به نيويورک به منظورشرکت در اجلاس  بازنگري ان پي تي، با احتساب سفر او به رم جهت شرکت در اجلاس جهاني غذا، هشتمين حضور وي در اجلاس هاي سازمان ملل متحد از آغاز اولين  دوره رياست جمهوري وي در سال 1384 است.
از منظر عرف و رسومات بين المللي حضور رييس کشورها در اين گونه اجلاس ها نمايانگر اهميت آن نشست براي آن کشور و قاعدتا قابل قبول و موجه است ولي حضور رييس جمهور يک کشور در اجلاس هايي که در سطح وزراي خارجه يا ديگر مقامات تشکيل مي شوند کم سابقه است. 
در شرايطي که راهروهاي سازمان ملل به مدت يک ماه مملو از ديپلمات هايي است که مي آيند تا در خصوص بازنگري ان پي تي با هم بحث و تبادل نظر داشته باشند، در مکان ديگري در نيويورک اروپايي ها و آمريکا دور هم جمع مي شوند تا در مورد پرونده هسته اي ايران با يکديگر بحث و گفت وگو کنند. پرونده اي که عده اي مرحله بعدي آن را تقابل و تحريم مي دانند و برخي بر تعامل و ديپلماسي تاکيد دارند.
نگراني از اين است که عليرغم حضور بالاترين مقام اجرايي کشورمان در اجلاس نيويورک مصوبات آن کاملا برخلاف طرح و نظر مطروحه از جانب او باشد; چه اين که اجلاسي که اوباما با حضور بالاترين مقامات کشورهاي بيش از 58 کشور جهان در واشنگتن برگزار کرد مقدمه اي براي اين اجلاس بود.  سخنراني محمود احمدي نژاد در نخستين روز اين نشست مي تواند ايران را در راس گفت وگوها قرار دهد اما در چهار هفته برگزاري اين نشست، جهانيان در خصوص راهکارهايي براي برون رفت از بحران هسته اي جهاني و دريافت تضمين هايي از کشورها با هم تبادل نظر خواهند داشت. انتظار مي رود در کنفرانس سال جاري علاوه بر بازنگري پيمان، در خصوص، بمب هاي مخفي رژيم صهيونيستي، برنامه هسته اي کره شمالي و زرادخانه هاي هسته اي عظيم روسيه و آمريکا بحث و تبادل نظر شود. تا به حال هفت کنفرانس بازنگري ان.پي.تي برگزار شده که در سه کنفرانس اخير آن هيچ گونه اقدام مثبتي صورت نگرفته است. بر اساس تعهد قدرت هاي اتمي به قرارداد ان پي تي، دو کشور آمريکا و روسيه پس از مذاکرات طولاني و دشوار بالاخره در 8 آوريل 2010 قراردادي به منظور کاهش زرادخانه اتمي خود به امضا رساندند. اين قرارداد که دنباله قرارداد سال 1991 موسوم به "استارت" است، به عنوان سنگ بناي پراهميتي براي امنيت هسته اي و ثبات در مناسبات ميان دو کشور ارزيابي مي شود. اجلاس بازبيني معاهده منع گسترش تسليحات هسته اي شاهد اختلافات عميق اعضا خواهد بود کشمکش بر سر تسليحات مخفي رژيم صهيونيستي و خطري که در کمين منطقه خاورميانه است. بي شک ديپلماسي جهاني عاري از تسليحات هسته اي در شرايطي که باراک تعهدات خود به نخست وزيري اسرائيل را فراموش کند، منجر به خلق تنش هاي جديد مي شود. اسرائيل به شدت نگران است که کنفرانس منع تکثير تسليحات هسته اي منجر به ابزاري براي تشديد فشارها بر اين رژيم براي خلع سلاح شود. نتيجه کنفرانس 2010 را نمي توان چندان پيش بيني کرد. سازمان ملل قصد دارد از اين فرصت براي گسترش امکان کنترل و نظارت بازرسان آژانس بين المللي استفاده کند. سند پاياني اجلاس فقط مي تواند با توافق تمام اعضا به تصويب برسد. بنابراين هر عضو قرارداد ان پي تي داراي حق وتو است. آ خرين کنفرانس بازبيني قرارداد ان پي تي در سال 2005 بدون نتيجه به پايان رسيد و سرنوشت مشابهي در انتظار کنفرانس 2010 است. کشورهاي عضو اين قرارداد نخواهند توانست بر سر يک قطعنامه مشترک به توافق برسند تا مردم دنيا همچنان شاهد کشمکش هاي دولتمردان جهان بر سر موضوعات هسته اي باشند و زندگي با طعم اورانيوم را تجربه کنند گرچه تروريسم هسته اي واژه اي است که وارد دايره لغات زندگي روزمره خواهد شد.